Gedragseconomie levert verrassingen op.

Als aanvulling op de macro economische berekeningen en macro hypotheses over het gedrag van de markt  zijn er steeds meer praktische meso-onderzoeken in de praktijk die horen tot de categorie gedragseconomie, op het grensvlak tussen gedrags- en economische wetenschappen. De Franse econome Esther Duflo is er wereldberoemd door geworden. Zij heeft met allerlei praktische onderzoeken aangetoond wat het best werkt als je arme bevolkingsgroepen wilt helpen:
- Is dat met geld, zoals een basisinkomen of juist kredieten of productiemiddelen? 
Of de economische vraag wat geef je bij voorkeur aan arme schoolkinderen aan goede onderwijsprestaties te helpen: 
- een goed ontbijt,  
- schoolkleding of juist 
- schoolmateriaal of toch 
- geld voor ieder gehaald proefwerk of examen?  
De uitkomsten zijn steeds verrassend. 
Speciaal als het gaat om deze categorie onderzoeken zijn die naar de effectiviteit van collectes:
- wanneer geven mensen het meest? 
- bij een Man of vrouw, 
- bij jonge of oudere collectanten etc.?

Zie ook https://bedrijfskunde-economie.blogspot.com/2014/12/alles-is-economie.html

Een recent voorbeeld uit de gedragseconomie is ook het “lost- wallet” (=verloren beurs) experiment van de onderzoekers van de universiteiten van Zürich, Michigan en Utah dat uitgevoerd is in 335 steden verdeeld over 40 landen. 
De beurzen bevatten verschillende hoeveelheden geld (soms  € 10 en soms € 75) maar ook visitekaarten en een boodschappenlijstje etc. 
Ze worden niet zomaar op straat verloren zoals in de eerdere  experimenten is gedaan bij studenten, maar nu werden de beurzen afgegeven bij verschillende officiële organisaties zoals gemeentehuizen, politiebureaus, hotelrecepties , musea en postkantoren.  Wat blijkt? 
De beurzen mét geld kwamen vaker terug (51%) dan de beurzen zónder geld (40%). Blijkbaar vindt men het niet de moeite waard om de beurs terug te brengen, als er gèèn geld inzit. Dat lijkt aannemelijk. Opvallend ook dat als er méér geld in de beurs zit dan is het terugkeer percentage hoger en gemiddeld 72%.

Verrassend is toch dat beurzen met geld teruggebracht worden omdat je vanuit de homo economicus benadering zou verwachten dat mensen voor eigen voordeel gaan. We zijn kennelijk veel altruïstischer dan gedacht.

Van alle 40 landen komt Nederland goed uit de bus met een derde plaats als meest eerlijke bevolking.  Zelfs 70% van alle beurzen komt terug.   
Het is misschien inderdaad zoals Rutger Bregman in zijn laatste boek schreef: "De meeste mensen deugen"!

Voedselbank Eindhoven viert 4e Lustrum.

Wat in 2004 begon als een klein initiatief vanuit een garagebox in Eindhoven met vijf gezinnen als klant, kreeg een flinke impuls toen er een bestuur kwam en officieel in december 2005 de Stichting Voedselbank Eindhoven en omgeving werd opgericht. In dat volgende jaar werden al zo’n 80 voedselpakketten per week uitgedeeld vanuit o.a. een leegstaande kerk in Stratum. Zelf heb ik deel uitgemaakt van de initiatiefgroep en daarna het eerste bestuur . Ik  werd later ook een aantal jaar de penningmeester van Stichting Voedselbank Eindhoven. Zie ook: https://fontysduurzaam.blogspot.com/2013/02/stichting-voedselbank-eindhoven.html

Rechts het langst zittende Bestuurslid en Secretaris Hans Raadsen

Het initiatief groeide uit tot een professionele organisatie met momenteel 150 vrijwilligers, die wekelijks voor ruim 500 gezinnen voedselpakketten levert op 7 verschillende uitdeelpunten in Eindhoven en daarnaast ook een aantal regio voedselbanken voorziet van pakketten.
In 2010 kwam er een extra uitbreiding van de koel- en vriescapaciteit (merk Smeva) in het distributiecentrum aan de Kanaaldijk-Noord
In 2013 is er vervolgens voor gekozen om het dak te beleggen met zonnepanelen om grotendeels in de eigen energie-behoefte te kunnen voorzien. De energielasten en de  transportkosten  vormen een groot deel van de jaarlijkse kosten.

 

Stichting Voedselbank Eindhoven maakt al jaren deel uit van de landelijke coöperatie Voedselbanken Nederland. Oud bestuursvoorzitter Pieter Tankink maakt momenteel deel uit van het landelijke bestuur.  Dat betekent ook dat zij de algemeen vastgestelde regels voor toekenning van een voedselpakket hanteren. Wekelijks worden ongeveer 37.000 pakketten , vanuit 161 voedselbanken verdeeld over zo'n 90.000 Nederlanders. 

De oorspronkelijk in Rotterdam opgerichte eerste Voedselbank van Jac en Clara Sies was de eerste en door puur burgerinitiatief is het daarna uitgewaaierd over heel Nederland.    

Het hart van de logistieke distributie-organisatie, zoals je de Voedselbank kunt noemen, nam zijn intrek in Kanaaldijk-Noord 15-D, dat door de Gemeente Eindhoven beschikbaar is gesteld en voor ons de huur betaalt in de vorm van een subsidie.
Zie ook: https://solidaire-economie.blogspot.com/2012/01/eindhoven-niet-alleen-de-slimste-maar.html

Kleine gekoelde vrachtwagens

Twee bestelbussen Voedselbank

Cruciaal voor voedsel is de beschikbaarheid van koel- en vriescellen om in te bewaren , maar ook om gekoeld vervoer te hebben. De laatste koel-vrachtwagen, een DAF 210 met Euronorm 6 (hoogste milieuklasse)  is verkregen in 2015 dankzij sponsoring en werd officieel beschikbaar gesteld door voormalig burgemeester Rob van Gijzel. In 2017 kregen de Voedselbank een nieuwe koel-bestelbus en - bakwagen met laadklep, dankzij de financiële steun uit de  Wim van der Leegte Foundation en kwam de vorige burgemeester Jorritsma de sleutels overhandigen.        

Deze doorlopende gekoelde voedselketen  is noodzakelijk om te voldoen aan de strenge eisen van de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die regelmatig komt controleren en gelukkig nog steeds een goedkeuring afgeeft en certificaat groen verleend.

Het voormalige Neos-pand gaat worden gebruikt als uitdeelpunt.

Deel interieur, verbouwde Neos-gebouw Kanaaldijk 15c

In juni 2019 was er weer een feestelijke bijeenkomst met een toespraak van burgemeester Jorritsma die het aangrenzende voormalig Novadic-Kentron, later Neos (Kanaaldijk-Noord 15-C) activiteitencentrum, na enige verbouwingsaanpassingen officieel ter beschikking stelt aan de Voedselbank Eindhoven en dat gaat dienen als extra uitdeelpunt voor klanten uit het centrum van Eindhoven.  Later zelfs als winkel!?  

rolkarretjes met eigen naam

Baudet als vernieuwer van de democratie !?

                                                        Logo Forum voor Democratie

Het enorme succes van Baudet ’s partij Forum voor Democratie (FvD) tijdens de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart 2019 heeft velen verrast. Kort daarna las je overal politieke beschouwingen over FvD. Voor sommigen is Baudet “the new kid on the block” die met zijn uil of bezem een frisse wind in Den Haag wil laten waaien. Anderen daarentegen noemen hem minachtend de papegaai van Minerva of zelfs een doemartiest.  Baudet heeft drie duidelijke stellingen. Hij is tegen Europa, tegen de partij-kartelcultuur & bijbehorende  banencarrousel en vooral ook tegen immigranten. Verder is hij ook tegen al te ingrijpende klimaatplannen.  

Feit is dat hij met één klap de grootste partij is geworden in de eerste Kamer en net groter dan de VVD en op 14% van de stemmen kan rekenen. Dat was eerder ook al zo wat ledenaantallen betreft, dus helemaal verrassend is het niet. Verder waren er een aantal peilingen die dit succes hadden voorspeld.

We moeten onder ogen zien dat hij voor een deel de teleurgestelde kiezers van andere partijen aan zich weten te binden. Die zijn bij de huidige linkse en rechtse partijen kennelijk teveel uit beeld geraakt. Men wil nu duidelijk iets anders. Natuurlijk bestaat wel het risico dat dit grote succes ook een valkuil is. In korte tijd moeten genoeg mensen bereid en geschikt worden bevonden om op sleutelposities te functioneren. Dat ging bij de LPF eerder ook goed mis.

De oorspronkelijke ideeën en meningen van FvD waren misschien zo gek nog niet. Ze willen echte veranderingen als het gaat om politieke benoemingen. Dus in de publieke en semipublieke sector geen oud-coryfeeën van politieke partijen meer. Prima toch? FvD pleit zelfs voor een gekozen burgemeester en president. Dat is hun goed recht.

Ze pleiten verder voor versterking van de directe democratie, met niet alleen raadgevende referenda maar zelfs beslissende referenda . Iets wat bij D66 ook ooit het streven was. 
FvD was zeer verontwaardigd toen een meerderheid bij het referendum zich uitsprak tegen steun en toetreding van de Oekraïne, maar daarna het volksbesluit toch genegeerd werd door de politiek. Pure minachting voor de stem van het volk. De huidige machtspolitiek heeft dit oordeel dus vooral over zichzelf afgeroepen. Daar merken VVD, CDA, PvdA en D66 nu de gevolgen van. De SP en PVV ook, maar vooral omdat zij nog niet de kans hebben gekregen om te regeren en hùn plannen te verwerkelijken. De kiezers willen niet langer wachten en hopen een sneller resultaat te krijgen bij Baudet.

Baudet heeft het jeugdige, energieke, maar ook pedante en arrogante dedain van een corpsbal uit Leiden, die zweemt met Minerva. Het bekende “Doe maar gewoon”  wat we in Nederland vaak bezigen gaat voor hem niet op. Hij wil in veel dingen anders zijn met een zakje geurige lavendel, zijn klassieke pianomuziek en zijn elitair verfijnd taal- en stemgebruik. Elitair ja, want met een doctoraatstitel op zak kan de gewone Nederlander hem nauwelijks begrijpen.

Los van deze persoon Baudet, die natuurlijk ook narcistische trekjes heeft zoals zijn naaktfoto in de ondergaande zon aan het strand laat zien, gaat het toch vooral om de politieke beginselen. Wat wil FvD bereiken? 

Het partijprogramma  verraadt gek genoeg een rare mix van rechtse en linkse ideeën.  Zo wil Baudet een belastingvrije voet van 20.000 Euro. Dat is eigenlijk een verkapt basisinkomen voor iedere belastingbetaler  en een sociaal idee. Hij wil relatief hogere uitkeringen bij werkloosheid. Daarmee zal hij SP, PvdA en GL zeker aan zijn zijde vinden, dus zeker links lijkt me. Hij wil hogere salarissen voor politie, zorg en onderwijs. Hij wil terug naar de basisbeurs voor studenten. Hij wil de pensioenleeftijd op 66 houden. Hij wil eigen risico voor zorgkosten  omlaag brengen. Dat zijn dus ook allemaal voorstellen van de linkse partijen. 

Hoe zit het dan met de bewering dat FvD rechts staat van de VVD en dichtbij  de PVV gesitueerd is? Klopt dat beeld dan niet?

FvD heeft zeker een stel rechtse ideeën , namelijk winstuitkeringen voor bedrijfseigenaren verlagen van 25 naar 15% (rechts liberaal). Verder de schenk- en erfbelasting afschaffen (liberaal idee). De zelfstandigenaftrek verhogen (rechts liberaal). Een verlaging en invoering van twee schijven bij de  inkomstenbelasting, het lage 20 procent en hoge tarief van 35 procent. Verder wil FvD bezuinigen op ontwikkelingshulp, op de publieke omroepen en op klimaatbeleid (allemaal uiterst liberaal). Ook een jaarlijkse vermindering van overheidsuitgaven met 5% (liberaal vanwege kleinere overheid) behoort daartoe.

Sommigen positioneren FvD ook als extreem- of radicaal rechtse partij. Dat komt omdat FvD de eigen natie en het belang van de eigen cultuur centraal stelt. Volgens Baudet is er sprake van een grote ramp omdat onze beschaving op het punt staat te verdwijnen. Daarom de term doemdenker en soms ook populist. Daarin lijkt FvD op de PVV  en heeft overeenkomsten met de Alternative für Deutschland (AfD), Front Nationale in Frankrijk, het Vlaams Blok in België etc.        

Trek zelf je conclusie ! Wegen de linkse ideeën zwaarder dan de rechtse op een denkbeeldige weegschaal?  Ik weet het niet, maar FvD is zeker niet alleen een rechtse partij.  De uitgedragen voorstellen bewegen zich aan beide kanten van het politieke spectrum en daarom voelen zowel rechtse als linkse kiezers zich aangetrokken tot Baudet. 

Je kunt de partij van Baudet ook niet eenduidig plaatsen op de as tussen conservatief en progressief. Het logo en de sfeer ademen enige nostalgie naar het verleden, het rijke Romeinse en Griekse (glorieuze?) verleden waar Baudet weer naar terug wil. Dat zou je conservatief kunnen noemen.  
Anderzijds is hij ook progressief en vooruitstrevend met een soort basisinkomen en versteviging van de arbeidsvoorwaarden en sociale voorzieningen. Ook hier heeft hij van beide wat.  

Bedenkelijk van FvD is wel hun oproep om indoctrinatie in het onderwijs te melden bij een door hen opgezet meldpunt. Ze lijken hiermee in de voetsporen te willen treden van de PVV die eerder ook een "Polen"-meldpunt opzette, waar je met klachten over overlast bezorgende Oost-Europeanen en Roemenen terecht kon. De PVV deed dat ook voor overlast bezorgende asielzoekers. Het lijkt een vorm van discriminatie, omdat het gaat over een specifieke bevolkingsgroep, zoals in WOII de Joden slachtoffer werden van een hetze.  Het riekt ook naar communistische praktijken, waarbij je stiekem buren en familieleden aangeeft bij de overheid en de politiek in geval van enig afwijkend gedrag. Verwerpelijk en daarom hebben academici ook een publieke stellingname afgegeven. Laat iedereen deze oproep steunen. Zie ook https://openbriefacademici.wordpress.com/

Laten we zien hoe zijn mogelijk serieuze ideeën nu in praktijk worden gebracht en tot welke beleidswijzigingen dat leidt. Mijn voorspelling is dat Baudet’s partij in de verschillende provincies met zeer wisselende coalities kan gaan opereren. Soms over links en soms over rechts. Voorlopig lijkt het nog geen succes. De meeste partijen willen niet "opschuiven" voor het klimaatstandpunt van FvD en dus stapt Baudet uit de onderhandelingen in een aantal provincies. 

Pas in 2020 lukt het waarschijnlijk wel in de provincie Noord-Brabant , dat er een coalitie komt in het provinciebestuur waar ook de PVV deel van uitmaakt. We zullen zien hoe dat uitwerkt op thema's als klimaat- en stikstofbeleid.    

Opvallend was ook dat in de Coronacrisis begin 2020 FvD net als de PVV om het hardst riepen om de strengste maatregelen tegen de bevolking en economie om verspreiding van het virus te beperken. Toch trekjes van autoritair en elitair leiderschap??  Toch is er ergens een omslag in hun denken gekomen en hebben ze , met name via de woordvoerder en tweede persoon op de verkiezingslijst Wybren van Haga, fel kritiek geleverd over de draconische maatregelen van de lockdown, avondklok, mondkapjes etc. Ook de mogelijke invoering van een vaccinatiepas was een doorn in het oog. Samen met PVV heeft FvD tegengestemd op een motie van D66 partijleider Jetten om dit snel in te voeren. In een groot artikel/interview in  het Eindhovens Dagblad van 12 maart zegt Baudet "dat de coronamaatregelen onnodig zijn , te veel en zelfs levensgevaarlijk".  Zijn analyse van de coronaproblematiek is duidelijk en steekhoudend. Hij heeft als wetenschapper ook geleerd om zelfstandig statistieken te beoordelen en te interpreteren en op basis daarvan conclusies te trekken.   

 Eind 2022 heeft politicus Thierry Baudet en partijleider van Forum voor Democratie een boek geschreven met de titel Het Coronabedrog. Dat boek was zo populair dat het de NS-Publieksprijs won, maar om duistere redenen die prijs niet heeft gekregen. Wordt de waarheid daarin te veel benaderd?  Laat iedereen dit boek lezen en zijn eigen conclusies trekken.