Protest tegen financiële systeem

15 Oktober vreedzame protestactie #OccupyDenHaag

Hieronder een ingekorte tekst van schrijver Geert Kimpen, die vandaag ook op de Niburu website stond. Het verwoordt wat veel mensen momenteel ervaren.

"Ik weet niet hoe het u vergaat, maar met verbijstering volg ik het financiële nieuws op radio, tv en in de kranten.
Voor het eerst in mijn leven heb ik een soort van onderbuik gevoel over een mondiale crisis die zijn weerga niet kent.
Ik ben geen doemdenker, geen Maya-adept die denkt dat er in 2012 allemaal schokkende zaken gaan gebeuren, geen complot-aanhanger. Maar het slechte nieuws dat onafgebroken over ons heen dondert, boezemt me angst in.
Dat bedrijven failliet kunnen gaan, lijkt me evident. Dat banken omver kegelen, vond ik erg schokkend maar is inmiddels eigenlijk al vertrouwd nieuws geworden. Maar dat nu ook landen op het punt staan in te storten, vind ik huiveringwekkend. Geen landen in Afrika, noch in Zuid-Amerika, nee, hier vlakbij, bondgenoten in onze Europese Unie.
Ik zie de zenuwachtigheid in de ogen van onze politieke leiders, die nog nauwelijks hun natuurlijke kalmte en zelfvertrouwen kunnen bewaren. Ik neem notitie van de vele geheime tops die plaatsvinden en waarvan niemand weet wat er precies bedisseld wordt. Ik onderga gelaten de ene afkondiging na de andere van op til staande bezuinigingen, donkere prognoses, en net als ieder ander, heb ik nog geen flauw idee welke impact al deze rampspoed op jouw of mijn leven concreet zal hebben.
Het enige dat ik wel weet, of voel, is een onbehaaglijk gevoel van ongelooflijk opgelicht te zijn. Een soort onmachtige kwaadheid van genaaid te zijn door een financieel systeem dat dol is gedraaid waarvan jij en ik niet de voordelen genoten, maar nu wel de rekening van moeten betalen.
Miljarden vliegen ons om de oren als grootheden die niemand meer kan vatten. Niemand begrijpt hoe soms in een weekend tijd, met druk overleg op geheime locaties, enkele miljarden gevonden kunnen worden om een bank overeind te houden. Hoe het mogelijk is dat we blijkbaar wel miljarden 'ergens op een rekening' hebben staan om Griekenland te redden. Maar hoe onverbiddelijk anderzijds onze leiders beweren dat we moeten bezuinigen op alles wat voor ons mensen lief en noodzakelijk is.
Hoe kunnen we begrijpen dat er miljarden naar andere banken en landen gesluisd worden, en dat voor alles waarvoor wij dachten belastingen te betalen, ons pensioen, onze zorgkosten, ons onderwijs, steeds minder en minder geld is?
Maar het meest verbijsterd nog ben ik door ons stilzwijgen. Gelaten zitten we als konijnen in de enorme gloeilamp van onze televisie te kijken. Alsof we gehypnotiseerd zijn. Lamgeslagen, monddood gemaakt. Versuft door brood en spelen.
Wij hebben de crisis toch niet veroorzaakt? Wij hebben toch geen misdadige financiële producten bedacht die ons deden geloven dat ze onze winst zouden verdriedubbelen, maar gebaseerd waren op lucht, en alleen enkele bankiers en aandeelhouders steenrijk maakten? Wij hebben toch geen onverantwoorde hypotheken verschaft? Wij hebben toch niet betoogd dat we perse de euro wilden? Wij hebben ons toch niet verrijkt met exuberante bonussen waarvan je meerdere dorpen een jaar lang zou kunnen onderhouden?
Maar toch ondergaan we het apathisch. We komen niet de straat op. Niet voor onszelf, noch voor onze kinderen, en al helemaal niet voor de miljoenen mensen in de Hoorn van Afrika die op dit moment sterven van honger en dorst. We gedragen ons als onmachtigen. We begrijpen in het beste geval dat we gemanipuleerd worden. Dat wij onrechtmatig rekeningen moeten betalen van zaken waar we niet om gevraagd hebben. Dat al onze inspanningen om iets van ons eigen leven te maken, ontmoedigd worden, belast, en we verpulverd worden onder deprimerend makend nieuws. We verschuilen ons in onze huizen en slikken als makke schapen dat er geen geld meer is voor de zwaksten in onze samenleving, en gaan haast geloven dat ontwikkelingshulp weggesmeten geld is. We verschuilen ons onder ons warme dekbed en hopen dat de storm wel zal overwaaien en dat de schade voor ons eigen leven wel zal meevallen.
Waarom zeggen we niet collectief "nee"? Waarom nemen we geen voorbeeld aan de volkeren in Tunesië en Egypte, die het ook niet langer pikten, en net zolang de straat opgingen, tot hun leiders met pek en veren verjaagd werden? Is het omdat we Rutte zo'n sympathiek joch vinden? Dat we denken dat zo'n gestudeerde jongen het wel beter zal weten dan ons eigen gezonde verstand?
Wij zijn vergeten dat geld gebaseerd is op geloof. Geld an sich is niets waard. Ja, vroeger nog wel, toen we een goudstandaard hadden, waarbij het geld een symbolische weergave was van de goudvoorraad. Het was een simpel en briljant geldsysteem, door niemand minder dan door het grote genie Isaac Newton bedacht. Nu is geld precies dat waard waarvan wij bereid zijn te geloven dat het waard is. Al die miljarden waar onze leiders mee goochelen, bestaan immers niet. Het is een pure virtuele werkelijkheid die geen enkele grondslag meer heeft in de werkelijke wereld. De Fed, in Amerika, drukt dollars tegen de klippen op, zonder enig gevoel voor realiteit. Of tenminste zonder gevoel voor onze realiteit. Onlangs ontdekte ik tot mijn verbijstering dat de Fed niet de centrale bank is van Amerika, maar een privé bank, die de privé belangen van zijn eigenaren dient. Naar verluidt een groepje steenrijke families die de hele wereldeconomie in handen hebben en gijzelen.
En dat kan alleen maar, zolang wij bereid zijn te geloven in de enorme leugen die geld is geworden. In werkelijkheid zijn het enkel cijfers in een computer. Cijfers die van het ene moment op het andere gewist kunnen worden. Cijfers die enkel waardeloze briefjes papier vertegenwoordigen, maar geen werkelijke waarden meer in de wereld. Een enorme luchtballon die ontzettend op knappen staat.
En de enigen die deze waanzin een halt kunnen toeroepen, zijn wij. Onze politici, onze bankiers en onze mega-ondernemingen vechten krampachtig om dit logge onbegrijpelijke vehikel in stand te houden. Deze oude manier van denken waarbij wij mensen een massale veestapel zijn die gemolken worden door een kleine elite die er alles aan gelegen is hun fortuin en macht te beschermen.
Wanneer wij eenvoudigweg besluiten dat we niet langer geloven in dit corrupte systeem, dat we de leugen doorprikken dat alleen een mondiale economie, schaalvergroting, een gemeenschappelijke munt ons verlichting zou brengen, dat wij eenvoudigweg besluiten dat we niet langer geloven in dit geldsysteem, dan stort het in elkaar. Natuurlijk zal dat een enorme puinhoop zijn. Maar de dingen die werkelijk wat waard zijn, zoals ons dagelijks brood en ons drinken, die zullen weer naar waarde gewaardeerd worden, en niet de schimmige manipulaties van snelle jongens in vlotte pakken die ons met verdeel en heersdenken in het gareel houden.
Het wordt tijd dat we een nieuwe munt durven te omarmen, gebaseerd op werkelijke waarde en we de kettingen van de rente afgooien en verbieden. Want dat rente een virtueel monster is dat alleen maar groter en verschrikkelijker wordt, dat moeten we op zijn minst nu toch wel geleerd hebben.
We moeten de moed hebben om opnieuw te beginnen. De moed hebben om in te zien dat we belazerd worden. En dat het geen excuus is dat we het zogenaamd niet meer snappen, omdat men het bewust allemaal zo ingewikkeld en complex voorstelt. In wezen is het natuurlijk ongelooflijk simpel. Ieder kind snapt het. Als het 1 euro zakgeld krijgt, kan het wel een snoepje kopen, maar niet een fiets. Zo simpel is het.
Laten we massaal de straat op gaan. Dag na dag na dag. Net zoals in het Midden-Oosten. Net zolang tot het gezonde verstand weer regeert. Laat ons excuus naar komende generaties niet zijn: "Wir haben es nicht gewust". Want we staan er nu allemaal bij, en we kijken er naar. We worden geregeerd door angst. Maar angst is slechts voor één ding bang. dat wij niet langer bang voor hem zullen zijn". Aldus schrijver Geert Kimpen.


In de VS zijn de #occupywallstreet protesten ontstaan op 17 september. Zij protesteren voor vrijheid en gelijkheid voor de 99% en kijken daarbij naar Wall Street. De 99% dient niet alleen een eerlijk aandeel te krijgen in de rijkdommen van de wereld, maar ook een gelijk beslissingsrecht te hebben.
Ondertussen hebben vele duizenden Amerikanen op woensdag 5 oktober een protestmars gehouden door het financiële district van New York. Het was de grootste actie in de twee weken durende protesten tegen de sociale ongelijkheid, de bankenreddingen en de grote invloed van het bedrijfsleven op de politiek.

In Nederland is nu #OccupyDenHaag opgezet en dat is een actie in samenwerking met de #globalchange en #occupytogether. Voor 15 oktober aanstaande staan er wereldwijd #occupy-demonstraties gepland.
In Nederland wordt op die dag vanaf 12.00 uur het Binnenhof in Den Haag bezet.
Het is tijd voor een vreedzame revolutie !

Troonrede of Trendrede?

2012 het jaar van de Verbinding !

Van politici verwacht je dat zij een overkoepelende visie hebben op de samenleving en ontwikkelingen daarbinnen en daarop hun toekomstige beleid afstemmen.
In deze crisistijd lijkt het echter overal kommer en kwel. Het gaat momenteel alleen nog maar over bezuinigingen, het overheidshuishoudboekje op orde brengen en de economie weer laten groeien.
Een inspirerend toekomstbeeld vinden we ook niet terug in de Troonrede die de Koningin jaarlijks uitspreekt maar wordt opgesteld door de Minister president en dit jaar dus Mark Rutte van de VVD. Hij verweet zijn voorganger Balkenende in eerdere troonredes ook dat ze weinig inspirerend waren. De troonrede van Rutte is echter van hetzelfde laken een pak.


Gelukkig hebben we daarnaast de Trendrede en die is wel zeer inspirerend.
Voor de tweede keer heeft een groep van elf trendwatchers het initiatief genomen om hun actuele visie uit te dragen. Het zijn Christine Boland, Tony Bosma, Marcel Bullinga, Goos Eilander, Tom Kniesmeijer, Richard Lamb, Norbert Mirani, Carl Rohde, Hilde Roothart, Ronald van den Hoff en Marie-Lou Witmer die ons dit cadeau geven. In een document van elf bladzijde tekst geven zij ons een goed beeld van de huidige gang van zaken en zoeken vooral naar lichtpuntjes en ontwikkelingspatronen. Zij geven vele voorbeelden die bij het grote publiek waarschijnlijk nauwelijks bekend zijn. Het nadeel daarvan is dat zij geen bronverwijzing of volledige vermelding gebruiken.

De auteurs kennen hun klassieken en gebruiken een citaat uit het boek “Scheeps-jongens van Bontekoe” van Johan Fabricius: ”Dat we kerels van stavast moeten zijn, van één zin en van één hart”! In deze onzekere en angstige tijden een prima oproep aan burgers om af te gaan op zijn/haar innerlijk kompas.

Een mooi stuk gaat ook over cirkels van vertrouwen, waarbij Nederland een levend laboratorium voor de rest van de wereld zou kunnen zijn. "We kunnen creatief denken, durven te spelen en te delen"! Dat zijn allemaal eigenschappen om een flinke stap vooruit te zetten. "We zijn een land van flexibilteit en kleinschaligheid en daarin schuilt onze kracht".
Er staat ook prachtig proza in zoals de zin: “ We hebben menselijkheid, troost en schoonheid nog om de woedevulkaan tot bedaren te brengen” of ”de creatieve geesten met een sterk intern anker, die geen muren optrekken maar verbindingen leggen”. Het is niet moeilijk om te duiden wie of wat de schrijvers hier bedoelen.

Het jaar 2012 zou het Jaar van de Verbinding kunnen worden volgens de auteurs:
“…als mensen durven uit te gaan van de toekomstpotentie…, vernieuwing koesteren en voeden zodat deze de kans krijgt boven… de kille kleibodem uit te komen”.
Al met al een echter aanrader. Voor de volledige tekst zie http://www.scribd.com/doc/64816510/TrendRede-2012

Toch een plutocratentax ?

Belasting op hogere inkomens.

In het NRC stond deze week een redactioneel artikel met als titel “Liever geen plutocratenheffing” . Het artikel is een reactie op recente oproepen van miljonairs zoals Warren Buffet in de VS en een zestiental personen in Frankrijk om de belastingen voor topverdieners en vermogenden in deze crisistijd juist hoger te maken. De auteur van het NRC artikel noemt dit denigrerend een rijkeluisheffing en noemt het symboolpolitiek en niet de oplossing van de crisis.

Inderdaad is dat niet de oplossing van de crisis, maar het geeft de bevolking wel het idee dat iedereen meebetaalt aan de crisis en niet alleen de ambtenaren en de gewone werkende bevolking die hun besteedbaar inkomen zien dalen, hun pensioenen zien verdampen en de inkomensongelijkheid zien toenemen.
In Frankrijk heeft de regering wel meteen een voorstel ingediend om de inkomstenbelasting boven de € 500.000 met 3% te verhogen. In Italië en Spanje overweegt men dit ook. In Frankrijk spreekt men pas van hoge inkomens vanaf een half miljoen Euro! In de VS spreekt Obama van hoge inkomens vanaf $ 200.000!

In Engeland kwam meteen een reactie van 20 vooraanstaande economen om de huidige voorgestelde inkomstenbelasting van 50% bij inkomens boven de 150.000 ₤ (= € 170.000), juist zou moeten worden afgeschaft, omdat een dergelijke maatregel slecht zou zijn voor de economie en de werkgelegenheid. Rijke mensen investeren meer in de economie is hun redenering, die echter niet op een wetenschappelijk bewijs kan rekenen. Integendeel. De studie van Wilkinson & Pickett (boek : “The Spirit Level”) toont juist aan dat een kleinere inkomensongelijkheid in een land zeer positieve maatschappelijke en sociale gevolgen heeft.
Het is dus niet alleen een stokpaardje of hobby van linkse politieke partijen en populisten om de hogere inkomens zwaarder te belasten. Ook Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen heeft in vele economische studies al in de jaren 70 van de vorige eeuw gepleit voor een kleine inkomensongelijkheid (Tinbergennorm).

Premier Rutte zei in een reactie dat het voor Nederland niet nodig is want wij hebben al een hoge belastingvoet van 52% bij een belastbaar inkomen boven de € 55.000,-.
De huidige regering wil toch de inkomensvoet voor het maximum tarief verlagen zodat mensen al eerder onder de hoogste categorie vallen.
Dat is inderdaad fors vergeleken met de inkomstenbelasting in andere Europese landen. Heel opvallend is echter niet alleen de hoogte van het percentage die in Europa varieert van soms 30, 40 en dus bij ons dus 52% !
Belangrijk is vooral ook vanaf welk inkomensniveau. De hogere inkomensgrens van € 1,7 ton (GB), $ 2 ton (VS) of € 5 ton( Frankrijk) tegenover een halve ton Euro in Nederland. In Nederland kennen we de Balkenendenorm waarbij het salaris van de minister president (het zwaarste ambt ) als maximum geldt voor alle topsalarissen in de publieke sector. Dus rond de € 200.000 zien wij als maximale grens.
Een maximum tarief van 52% bij een belastbaar inkomen van een halve ton is wel een grote aanslag! Een hoger opgeleide leraar, ambtenaar of zelfstandige komt hierin al gauw terecht. Netto hou je procentueel hetzelfde over bij een inkomen van € 50.000,
€ 500.000 of € 5.000.000,- maar absoluut gezien praat je over enorme verschillen!

De midden inkomens worden in Nederland veel te zwaar belast en daarom zou de hoge inkomensgrens in Nederland juist naar € 100.000 moeten gaan voordat het 52% tarief geldig is. Dat geld kan gemakkelijk gehaald worden bij de hoogste inkomenscategorie vanaf € 1 ton die onder het nieuwe tarief van 55 % valt. Dat zou pas echt rechtvaardig zijn.
Daarnaast zou de vermogens- en erfrechtbelasting ook veel progressiever mogen zijn.
Een jaarlijkse vermogensheffing van 4% op kleine spaarsaldi is een zware premie maar niet voor hoge spaarvermogens.

We vergeten daarnaast vaak dat de rijken onnodig aanspraak kunnen maken op alle sociale regelingen van AOW, kinderbijslag en hypotheekrente aftrek. Onroerend goedmiljonair Jan Mens vertelde bij Knevel & van de Brink dat dat echt onnodig was!

Verder is het zo dat de afdrachten voor de meeste sociale premies een inkomensgrens hebben. De hogere inkomens hoeven deze sociale premies niet eens te betalen en de lagere en middeninkomens moeten dit wel.
Een verschuiving van belastingen waardoor minder inkomsten- en vermogensbelastingen en meer consumentenbelastingen (zoals BTW, benzine-, alcohol- en tabaksaccijnzen) zou ook te prefereren zijn.
Het belastingstelsel kan dus wel veel beter en rechtvaardiger, zoals oud-hoogleraar fiscaal recht Dieter Brüll al decennia geleden beweerde.

Update 2020
Tijdens het World Economic Forum in Davos in februari 2020 werd een open brief besproken van een groep multimiljonairs, die zich de Patriottistische  Miljonairs noemen. Deze groep van 121 personen waaronder ook de voormalig Unilever topman Paul Polman roept de politiek wereldwijd op om een hógere belasting voor de rijken in te voeren. Vorig jaar maakte de Nederlander Rutger Bregman veel furore met zijn publieke oproep voor een tax-reform.  Dat zou het belangrijkste onderwerp moeten zijn. De Franse president Macron en de Amerikaanse minister van Financiën hebben ook  een voorstel besproken van een algemene wereldwijde winstbelasting om te voorkomen dat multinationale ondernemingen vertrekken naar landen met de laagste belastingvoet. Het besef en belang wordt nu wel onderkend, maar voordat dit ingevoerd zal zijn is er nog een lange weg te gaan. Laten we daarom toch maar beginnen in afzonderlijke welwillende landen.   

Ruim een eeuw Socialistische Politiek

LINKS van Sjaak van der Velden:
Een Boekbespreking

Dit in 2010 verschenen boekje bij uitgeverij Aksant, geeft een gedegen historische beschrijving van bijna 130 jaar socialistische politiek in Nederland. Deze nieuwe uitgave is een geactualiseerde versie van zijn eerdere boek “Van SDB tot SP ”.
De auteur is zelf lid van de SP al vanaf 1972 en actief als publicist ook voor het Wetenschappelijk SP-tijdschrift Spanning.

Het is onmogelijk een goede samenvatting te geven van alle historische feiten en omstandigheden van al die verschillende socialistische partijen die in Nederland een politieke rol hebben vervuld.
Als je het boek gelezen hebt raak je er wel diep van doordrongen hoeveel strijd er in ruim een eeuw tijd geleverd is. Een strijd tegen de gevestigde orde, tegen de overheid en tegen de kerken. Toch heeft deze jarenlange democratische strijd vele sociale verworvenheden opgeleverd waar we trots op mogen zijn. Een achturige werkdag, een minimumloon, een pensioen en velerlei sociale wetgeving zijn het resultaat geweest.
Daarnaast is er ook een felle onderlinge strijd geweest over principes en doelstellingen tussen dogmatici en pragmatici, tussen democratisch en anarchistisch ingestelde partijen, tussen pacifistische en marxistische, tussen trotskistische en maoïstische groepen, tussen arbeiders groepen en intellectuelen. Deze strijd was meestal niet vruchtbaar en verdeelde ook mensen en groepen.

Van der Velden geeft wel handige tijdsbalken en een soort van stamboom om zichtbaar te maken hoe sommige partijen weer afsplitsingen waren van andere partijen.
Achter in het boek geeft van der Velden ook de cijfers van de ledenaantallen van de verschillende partijen en het aantal socialistische Kamerzetels vanaf 1888.
Dat laat duidelijk zien dat het socialisme ondanks wat krimpbewegingen toch steeds populairder wordt en in 2006 het grootste aantal zetels ooit behaalde. Het werden er 65 van de in totaal 150 Kamerzetels verdeeld over Groen Links (7), de SP (25) en 33 voor de PvdA
Datzelfde zien we ook terug bij het aantal leden. In 2010 waren er in totaal bijna 122.000 mensen lid van Groen Links, PvdA of SP. Dat zijn er echter veel minder dan in de hoogtijdagen van de PvdA. Die had in zes verschillende jaren tussen 1956 en 1965 alleen al meer dan 140.000 leden. Er zijn dus zeker nog groeimogelijkheden.

Zo is het maar bij weinig mensen bekend dat de huidige VVD een afsplitsing is van de PvdA. In 1948 traden een aantal liberale democraten uit de PvdA en richten een nieuwe partij op namelijk de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
De PvdA is opgericht in 1946 door personen die al eerder in de sociaal democratische arbeiderspartij (SDAP) prominent actief waren. De PvdA zou een nieuwe brede volkspartij moeten worden met socialistische beginselen maar zonder klassenstrijd.

De partij Groen Links is in 1989 ontstaan uit een samengaan van PPR (Politieke Partij Radicalen), PSP (Pacifistisch Socialistische Partij), CPN (Communistische Partij Nederland) en EVP(Evangelische Volkspartij). Op dit moment kun je bij Groen Links niet meer van een socialistische partij spreken maar eerder van een groene, liberale partij.

De huidige Socialistische Partij (eerder nog als Socialitiese Partij geschreven) is in 1972 ontstaan uit een aantal splintergroeperingen zoals Marxistisch –Leninistisch Centrum Nederland (MLCN) en de Marxistisch Leninistische Partij Nederland (MLPN). De eerste veranderde haar naam in KEN (Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland). Uit de KEN ontstond weer een afsplitsing die zich Kommunistiese Partij Nederland (KPN – ML). De toevoeging stond voor Marxistisch-Leninistisch. De KPN-ML veranderde haar naam in 1972 in SP.
Een gedetailleerdere beschrijving van de SP-ontstaansgeschiedenis is te lezen in het boek van Kees Slager; “Het geheim van Oss”. In de ruim vier decennia dat de SP nu actief is heeft zij zich tot een brede socialistische partij ontwikkeld met een groot ledenaantal en vele actieve afdelingen. Via buurtonderzoeken en ludieke acties probeert zij dicht bij de burger en arbeider te staan, de media te halen en via het democratisch bestel sociale veranderingen te bewerkstelligen. De SP is actief in de gemeentelijke, provinciale en in de landelijke politiek.

Dit boek is een aanrader voor elke linkse burger om je bewust te worden van de roerige socialistische geschiedenis in Nederland, maar ook om hoop te putten voor de toekomst, want alle strijd is niet voor niets geweest!

Neo-liberalisme als Utopie

Onderstaand artikel is ook verschenen in het tijdschrift Driegonaal jaargang 32, nummer 3/4 September 2012

De Utopie van de vrije markt, door Hans Achterhuis
Een boekbespreking.

Filosoof Achterhuis heeft in 2010 een opmerkelijk boek geschreven dat in 2011 al zijn 4e druk beleefde. Inmiddels zijn er al 10.000 exemplaren van verkocht en dat is heel goed nieuws,want hoe meer mensen kennis nemen van de inhoud van dit 300 bladzijden dikke boek hoe eerder we stappen kunnen zetten om het marktkapitalisme grondig te herzien.

Sinds april van dit jaar is Achterhuis benoemd als “Denker des Vaderlands” voor een periode van 2 jaar als winnaar van de Socrates Wisselbeker.

Achterhuis is vooral bekend door zijn boek uit 1980: "De markt van welzijn en geluk". Daarin geeft hij een kritisch en gedegen beeld van de welzijnsmarkt en is daarmee ook te beschouwen als een nauwe geestverwant van filosoof Ivan Illich.

foto: www://ifilosofie.nl

Achterhuis is gepromoveerd op een proefschrift over Albert Camus. Hij was als docent sociale filosofie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In 1988 werd hij bijzonder hoogleraar milieufilosofie te Wageningen en van 1990 tot zijn emeritaat(pensioen) in 2007 hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit van Twente. Het werk van Achterhuis kenmerkt zich door de verbinding van filosofie met actuele maatschappelijke vraagstukken. Zo schreef hij verder over ontwikkelingshulp, gezondheidszorg, schaarste, geweld, technologie, milieu-problematiek en utopieën. Dit nieuwste boek gaat over de economie en in het bijzonder het marktkapitalisme. De auteur heeft de bijzondere gave om voor een groot publiek complexe onderwerpen zowel breed alsook diepgaand te beschrijven en analyseren om dan met een scherpzinnig oordeel te komen indachtig de principes van Spinoza. Een goede filosoof, zo stelde hij bestudeert menselijke en maatschappelijke verschijnselen zonder vooringenomenheid. Meteen bekent Achterhuis dat hij dit zelf als het ging om economische vraagstukken eigenlijk pas veel te laat heeft gedaan, zoals zo velen van ons. Datzelfde erkent ook Marcel van Dam in zijn laatste boek “Niemandsland”(2009). Waarom zijn de verschijnselen van een terugtredende overheid, de toegenomen marktwerking en deregulering in veel sectoren gedurende de laatste decennia bijna onopgemerkt voorbij gegaan en heeft het neoliberalisme ook onze samenleving in zijn greep gekregen?

Oud-minister en PvdA-leider Wouter Bos moest in zijn Den Uyl-lezing “De derde weg voorbij” ook concluderen dat het neoliberalisme ontwrichtend heeft gewerkt. Van de Nederlandse politici heeft alleen oud SP-leider Jan Marijnissen al veel eerder gewaarschuwd voor deze ontwikkelingen in zijn boek "Tegenstemmen" (1996).

Achterhuis verwijst en citeert daarbij ook NRC redacteur Marc Chavannes met zijn bundel “Niemand regeert: de privatisering van de Nederlandse politiek” (2009). Achterhuis refereert ook veelvuldig aan het boek van Naomi Klein “De shock doctrine”(2007) waarin vele internationale voorbeelden worden gegeven hoe de Chicago-school van Milton Friedman en Nobelprijswinnaar landen in tijden van economische crises dwingt om een neoliberale politiek te volgen met verstrekkende maatschappelijke gevolgen voor sectoren als overheid, onderwijs en gezondheidszorg.

Dat is de kernvraag in dit boek plus de ontmaskering van het neoliberalisme en het vrije marktdenken als utopie!

De grootste ontdekking van Achterhuis in zijn zoektocht naar de ideologen die het neoliberalisme een theoretisch fundament hebben gegeven is de persoon van de van oorsprong Russische Alissa Rosenbaum die in de VS als schrijfster en ideologe Ayn Rand een enorme bekendheid heeft genoten en de belangrijkste inspirator is geweest voor de machtige Alan Greenspan. Greenspan was tot 2006 president van de Fed en hij heeft jarenlang het financiële beleid van deregulering voor het gehele financiële systeem consequent uitgevoerd. Mede als gevolg daarvan is de grote hypotheekcrisis van 2007 ontstaan, die later omsloeg naar een financiële crisis en uiteindelijk een economische en wereldwijde landencrisis veroorzaakte waar we nog jaren mee te maken zullen hebben.

foto: https://www.youtube.com

Deze Ayn Rand (1905 -1982) is in Europa nauwelijks bekend maar in de VS is ze een ster en bekende schrijfster. Ze heeft 4 romans geschreven die grote bestsellers werden. Volgens een onderzoek van het weekblad Time is haar laatste roman “Atlas Shrugged” (uit 1957) het meest verkochte boek in de VS ná de bijbel. In dat boek wordt een ideaalwereld geschetst, die zij Atlantis noemt en waar het neoliberalisme tot in de meest extreme vorm is doorgevoerd. De grootste held in het boek is de leider en superondernemer John Galt.

Rand of Rosenbaum heeft als jong meisje met haar familie moeten vluchten uit St.Petersburg tijdens de Oktoberrevolutie in 1917. Berooid zwierven ze door het land en konden pas na jaren weer terugkeren naar St. Petersburg. Daar wist ze wel de Universiteit te halen waar ze korte tijd geschiedenis en filosofie studeerde.

Het collectivisme van de Sovjetsamenleving werd door haar als extreem onderdrukkend ervaren. In 1926 slaagde ze erin om een uitreisvisum te verkrijgen waarmee ze naar de VS kon gaan en waar ze snel haar weg vond.

Haar gedachtegoed dat ze in de VS ontwikkeld heeft noemde ze het Objectivisme. Feitelijk is het een extreme vorm van het neoliberalisme waar de vrijheid van het individu vooral economisch alle ruimte moet krijgen en niet gehinderd mag worden door een overheid. Het communisme noemt Achterhuis een collectivistische utopie en het Objectivisme van Rand een individualistische utopie. Vanuit haar vroegere ervaringen in Rusland is het begrijpelijk dat zij een uitgesproken tegenstander was van een staatseconomie en het arbeiderszelfbestuur als grootste gevaar voor de economie zag. Alleen succesvolle ondernemers kunnen, volgens haar, de juiste beslissingen nemen om de economie verder te helpen. Zij is de vleesgeworden ideologe van de Amerikaanse Droom zoals verwoordt in :”Private interest leads to public benefit”!

Laten we allereerst even stilstaan bij een paar begrippen die essentieel zijn voor een goed begrip van het boek van Achterhuis. Dat is allereerst het begrip utopie en ook het veelvuldig gebruikte begrip dystopie dat zelfs in de van Dale niet te vinden is. Achterhuis geeft geen eigen definitie en verwijst naar zijn eerdere boek “De erfenis van de utopie”(1998).

Een veel voortkomende uitleg van utopie is: droombeeld, hersenschim of illusie. Een andere verklaring is ook wel “een volmaakte toestand die niet te bereiken is”. Dus een niet realiseerbaar ideaalbeeld.

Bij dystopie moeten we precies aan het tegenovergestelde denken, dus een anti-utopie. Dat is een utopie maar als een toekomstbeeld met fatale ontwikkeling. In zijn eerdere boek heeft Achterhuis het marxistisch communisme ook als een utopie beschreven.

Het bijzondere van dit boek is dat het heel uitgebreid een beschrijving geeft van de klassieke liberalen (John Locke, Adam Smith en Jeremy Bentham) en daarna ook van de neoliberalen

(Ayn Rand, Friedrich von Hayek en Milton Friedman). Dit onderscheid is van belang al zei VVD- coryfee Frits Bolkenstein ooit dat hij geen idee had wat het neoliberalisme onderscheidt van het liberalisme. Dat zei hij omdat het neoliberalisme vooral een negatief beeld oproept.

Het onderscheid bestaat wel degelijk in de literatuur en de genoemde ideologen.

De klassieke liberalen en vooral Adam Smith realiseerde zich dat je een overheid nodig hebt om streng toezicht te houden op het financiële verkeer en voor nationale defensie, rechtspraak en het voorzien in en onderhouden van publieke diensten en instituties. Denk hierbij aan infrastructurele werken en algemeen toegankelijk onderwijs en gezondheidszorg.

Friedman en Greenspan die graag verwijzen naar Adam Smith vergeten echter deze zaken.

Zij vinden dat de “zichtbare hand van de overheid” juist moet verdwijnen. De vrije markt biedt de belangrijkste garantie voor de goede werking van “de onzichtbare hand”!

John Maynard Keynes was nog meer dan Adam Smith voorstander van een sterke overheid en niet alleen voor de genoemde kerntaken maar ook om in te grijpen in de economie als dat nodig was. Dit Keynesianisme was de belangrijkste politieke denkrichting wereldwijd vanaf de jaren na WOII tot in de 70-jaren van de vorige eeuw waarna het geleidelijk verdrongen is door het neoliberalisme.`Als je de feitelijke economische resultaten van die twee perioden objectief vergelijkt dan is duidelijk dat het Keynesianisme veel beter scoort. In de periode 1951 tot 1980 bedroeg de mondiale economische groei gemiddeld 4,8 %, terwijl onder het neoliberalisme de gemiddelde groei van 1989 tot 2009 maar 3,2% bedroeg. Dat is nog maar één indicator. Verder zou je moeten kijken naar werkgelegenheid en inkomensverdeling om het beeld nog completer te maken. Vanaf de wereldwijde bankencrisis zien we trouwens een herleving van het Keynesianisme doordat overheden actief banken (moeten) steunen.

De auteur slaagt erin om het neoliberalisme te ontmaskeren en te laten zien dat een groot deel van de mensheid een utopie najaagt met dramatische maatschappelijke gevolgen.

Het rampenkapitalisme gaat echter nog steeds door zo laat Achterhuis zien met een voorbeeld over ontwikkelingshulp en zelfs het “moderne waterbeheer”, waar prins Willem-Alexander zijn naam aan verbonden heeft.

Het boek schiet echter tekort omdat het ons geen weg toont welke economische richting dan wel gewenst is. Een element van de vroegere economieën was wel de gemeenschappelijke gronden, de zogenaamde meent of in Engeland de commons. Door de opkomst van het kapitalisme en later het neoliberalisme werden deze privileges weggevaagd en ontstond het particulier bezit en geaccumuleerd bedrijfsbezit, waardoor boeren hun zelfstandig bestaan verloren en gedwongen werden als loonarbeiders in fabrieken te gaan werken.

De vrouwelijke Nobelprijswinnares voor de economie 2009 was Elinor Ostrom. Zij heeft veel studies gedaan naar het gemeenschappelijk beheer van visgronden, watervoorraden, landbouwgronden of natuurgebieden. Dat prima functioneert als er goed gecommuniceerd en er goede afspraken worden gemaakt voor een duurzaam beheer. We hebben dus een economisch model nodig waar solidariteit of wederkerigheid een belangrijk rol vervult in plaats van de op eigenbelang ingestelde markt- en consumentenideologie. Een van de eerste stappen zal toch een rechtvaardigere inkomensverdeling moeten zijn. Zoals Tinbergen al in 1970 bepleitte moet het verschil tussen de hoogste en laagste inkomens in een bedrijf maximaal een factor 5 zijn. Voor een heel land zou dat een factor 7 moeten zijn. Net zoals we een minimuminkomen hebben ingevoerd zal er ook een maximuminkomen moeten komen om dat te bewerkstelligen.

In een recente studie van Wilkinson en Pickett, verschenen als boek “The spirit level”, wordt empirisch en gedegen wetenschappelijk aangetoond hoe belangrijk de inkomensverdeling is voor een samenleving. Een kleinere inkomensongelijkheid heeft meteen aantoonbare effecten op onderwijsprestaties, gezondheidszorg, criminaliteit etc.

    http://solidaire-economie.blogspot.nl/2010/12/inkomensongelijkheid-en-welzijn.html

De exorbitante zelfverrijking van bankiers, directeuren en ondernemers zal dan definitief voorbij zijn. In plaats van hun eigenbelang gaat dan misschien het algemeen belang een rol spelen in hun denken en handelen zoals dat ook bij maatschappelijk verantwoord ondernemen gepropageerd wordt.

Hoe redden we Griekenland?

Europese Schuldencrisis.

Op uitnodiging van onze afdelingsvoorzitter ben ik woensdagavond 22 juni meegegaan naar het fameuze Café Dudok in Den Haag waar de landelijke SP een thema-avond had georganiseerd over de schuldencrisis van Griekenland en de noodzakelijke Europese aanpak.

Rond 20.00 uur opende partijvoorzitter Emile Roemer de discussieavond in een volgepakt zaaltje. De belangstelling was onverwachts heel groot en veel mensen moesten teleurgesteld worden omdat er geen plaatsen meer waren. In het publiek waren ook veel SP-parlementariërs en partijraadsleden te herkennen.

Samen met Ewout Irrgang was hij het afgelopen weekend zelf twee dagen in Griekenland geweest om ter plaatse te spreken met verschillende personen en groeperingen. In het tv programma Knevel en van den Brink op dinsdagavond gaf hij een eerste lezing van zijn indrukken en bevindingen. Zo vertelde hij dat de aangekondigde BTW verhoging van 11 naar 23% hard is aangekomen bij de gewone burger. Daarnaast bleek ook dat er zo’n 23.000 MKB bedrijven failliet waren gegaan, hetgeen aangeeft hoe ernstig de economische situatie is.

Daarna nam financiën woordvoerder Ewout Irrgang het woord die ook als discussieleider zou optreden. Allereerst vertelde hij het standpunt van de SP met betrekking tot Griekenland. De SP is niet voor verdere uitbreiding van leningen aan Griekenland omdat de schuld, nu 150% van het BNP en oplopend tot 170%, onhoudbaar is geworden en dus gesaneerd moet worden. Daarmee wordt bedoeld dat een deel van de schuld gewoon kwijtgescholden moet worden, zoals dat ook gebeurt bij een burger die in een schuldhulpverleningstraject belandt. Natuurlijk is Griekenland niet het enige land met zo’n hoge schuld want bijvoorbeeld Japan heeft een nog hoger schuldpercentage, maar die hoeven veel minder rente te betalen en de economie groeit daar gemiddeld veel meer. Dus de combinatie van hoge schuld, hoge rente en lage economische groei maken het voor Griekenland feitelijk onmogelijk in 20 jaar en zelfs met hele strenge bezuinigingen om er weer bovenop te komen. Het is niet meer dan rechtvaardig om Griekenland te helpen, want alleen maar meer leningen maken het land alleen maar zwakker. Toch willen de meeste politieke partijen en Europese landen hier nog niet van horen. Veel Duitse, Franse banken en vooral ook de Europese Centrale Bank hebben voor grote bedragen Griekse staats-obligaties op de balans staan. Een Griekse schuldsanering zou voor hen desastreus kunnen zijn en dat is weer niet goed voor het Europese imago en de Euro. Het gaat dus vooral om het Europese prestige en de Europese belangen die op het spel staan.

Heleen Mees (econoom, jurist en PvdA-lid) kreeg daarna het woord voor een korte inleiding met de titel Europees renteraadsel. Zij liet een grafiek zien waarin de rentetarieven op staatsobligaties voor landen als Griekenland, Spanje, Portugal, Ierland en Duitsland te zien waren van de afgelopen 30 jaar. Opvallend daarbij was dat die rentetarieven op staatsobligaties voor Griekenland, Portugal en Ierland vóór toetreding tot de Euro al heel hoog waren, soms wel tot 15 en 17%. Na toetreding tot de Euro zakken die tot het Europese gemiddelde van zo’n 5%, maar sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 lopen die nu weer sterk op tot bijna even hoge percentages als daarvoor.

Haar conclusie was dus duidelijk. Deze landen hadden nooit zomaar toegelaten mogen worden tot de Euro. Dit was informatief maar niet zeer belangwekkend want inmiddels is ook gebleken dat Griekenland met de cijfers heeft gerommeld, daarbij geholpen door de Amerikaanse bank Goldman Sachs. De toenmalige minister Zalm heeft wel een tijdlang bezwaren gehad tegen toetreding van Griekenland maar is uiteindelijk ook over stag gegaan.

Daarna nam Ewout Irrgang het weer over en introduceerde twee prominente hoogleraren economie, te weten Herald Benink van de Universiteit van Tilburg en Alfred Kleinknecht van de Technische Universiteit Delft . Een derde genodigde professor Sweder van Wijnbergen liet helaas verstek gaan. Kennelijk waren de organisatoren hier niet van op de hoogte want ze keken vaker onrustig waar deze persoon toch bleef. De inhoudelijke bijdrage van Kleinknecht was beperkt, omdat het ook niet echt zijn vakgebied is. Met zijn uitgesproken accent, die zijn Duitse herkomst verraadt, had hij wel een paar pakkende slogans. Benink was daarentegen heel goed op de hoogte en kon het ook voor een groter publiek heel duidelijk uitleggen. Als hoogleraar Banking & Finance mag je dat ook verwachten.

Toch werd het geen fel debat tussen voor- en tegenstanders want over de meeste kwesties was men het wel eens. Enkele belangrijke vragen kwamen naar voren zoals uitspraken van minister de Jager en ook DNB president Wellink dat Europa geen keuze heeft en Griekenland wel moet helpen. Als dat land failliet gaat en daarna ook mogelijk de ECB, Franse en Duitse banken dan zou een vergelijkbare Europese crisis ontstaan als na de val van de Amerikaanse bank Lehman Brothers. Benink relativeerde dat met duidelijke argumenten en gelooft niet in zo’n desastreus rampenscenario. Veel Griekse beleggers en banken gaan er al van uit dat Griekenland haar schulden niet kan afbetalen, dus zal het niet als een echte verrassing komen.

Daarna kwam de kwestie aan de orde of een mogelijk faillissement van Griekenland ook de andere zwakke Europese landen zoals Portugal, Ierland en Spanje zal meeslepen in een vrije val. Ook daar waren de deskundigen niet echt bevreesd voor. Bij Griekenland gaat het echt om staatsschulden door structurele tekorten bij begrotingen en in de economie. Bij de andere landen zijn de schulden veroorzaakt door de huizenbubbel en zijn dus anders van aard.

Vervolgens kreeg SP- Europarlementariër Dennis de Jong het woord voor zijn bijdrage. Ondanks zijn wat sjofel, Engels ruiten colbertje had hij een sterk inhoudelijk verhaal. Hij had zelf ervaren hoe machtig de bankenlobby in Brussel is. Er is zelfs een permanent overleg tussen de bankenlobby en het Europese parlement . Hij is terecht bang dat het parlement en de Europese commissie te zeer meegaan met deze financiële en bancaire belangen waarbij de belangen van de burger en de democratie onder grote druk staan. De nieuwe Amerikaanse film “Inside Job” die momenteel in een aantal bioscopen draait geeft ook een goed inkijkje in de innige verwevenheid tussen de FED, Goldman Sachs en het Ministerie van Financiën in het Witte Huis.

Als sprekende voorbeeld gaf de Jong het feit dat maatregelen om de bankenbonussen te beperken via Europese wetgeving op een laag pitje staan. Hetzelfde geldt met de invoering van een bankenbelasting zoals de Tobin-tax, waarover ook alleen “gesproken” wordt.

Heel blij was de Jong met de komst van een nieuwe Europese organisatie genaamd “Finance Watch”, die tegenwicht moet gaan bieden aan de bankenlobby en het parlement van onafhankelijke informatie kan voorzien.

Hierna werd de paneldiscussie weer voortgezet met een prangende vraag of de Eurozone wel zo groot moet blijven met 27 landen of beter opgedeeld kan worden in meerdere groepen. De deskundigen waren voor een opdeling in twee of drie zones met de noordelijke landen in een Seuro (sterke Euro) en de zuidelijke landen in een Zeuro en eventueel een derde groep met Oost-Europese landen.

Vanuit het publiek kwam ook de vraag of de rijke Grieken en bedrijven niet in staat zijn om de Griekse staatsschuld flink te helpen verlichten. Griekenland heeft inderdaad een aantal hele sterke en rijke sectoren zoals de rederijen die tot de grootste ter wereld behoren, maar gek genoeg door een wet vrijgesteld zijn van belastingen!?

Ook veel hogere beroepen hebben hele gunstige belastingafspraken kunnen maken waardoor de fiscus miljarden misloopt. Dat kun je echter achteraf niet meer terugvorderen. Nieuwe wetgeving en een strenger belastingregime moeten uitkomst bieden maar dat kan nog jaren duren. De inkomensongelijkheid zou flink moeten worden aangepakt maar ook dat kost veel tijd.

Emile Roemer sloot de avond af en bedankte de organisatoren en de aanwezigen.

Hoe interessant en belangrijk dit onderwerp ook was; na twee uur zitten op een keiharde, rechte houten stoel was iedereen denk ik heel blij met de borrel en een hapje na afloop.

Update 2016

Uiteindelijk is Griekenland ondanks een nieuwe radicaal linkse regering, met als grootste winnaar de partij Syriza, onder leiding van premier Tsípras toch akkoord gegaan met een nieuwe lening van zo'n 86 miljard Euro die in delen over een aantal jaren worden uitbetaald en waar strenge voorwaarden voor gelden. Het totaal bedraagt daardoor meer dan 200 miljard aan leningen en zo wordt Griekenland bedolven onder financiële eisen, die ze nooit kunnen nakomen.

De geschiedenis leert dat dit niet de eerste keer is. In totaal is Griekenland al 5 keer eerder failliet gegaan. In 1897 heeft Griekenland vanwege hoge schulden ook al moeten aankloppen bij de Europese grootmachten en heeft bijna 40 jaar een internationale commissie moeten dulden die vergaande bevoegdheden had om de staatsfinanciën op orde te brengen. Tijdens die vele decennia ging belastinggeld en accijnzen op tabak en alcohol rechtstreeks naar Europa. De burgers reageerden hierop door op grote schaal een grijze of zwarte economie te ontwikkelen en volop belasting te ontduiken. Logisch dat ze hun regering niet meer vertrouwden. Dat zware regime heeft er toen ook niet toe geleid dat Griekenland schuldenvrij was, maar toen begon de tweede wereldoorlog en rolden de Duitse en Italiaanse tanks door Athene.   

Er is echter een land dat nog vaker failliet is gegaan en dat is Duitsland ! Zij gingen in totaal 8 keer failliet en hadden het geluk dat er in 1953 een internationale vredesconferentie gehouden werd waar zo'n beetje 90% van alle vooroorlogse schulden werden kwijtgescholden en dat over de nieuw ontstane schulden in de Tweede Wereldoorlog op een latere datum een nieuwe conferentie zou worden gehouden. Dat laatste is nooit gebeurd !

Duitsland heeft dus wel de kans gekregen om met een bijna schone lei te beginnen, maar stelt zich nu keihard op richting Griekenland. Hoe indringend minister van Financiën van Griekenland Varoufakis ook probeerde de Europese landen te wijzen op hun geschiedenis en te verzoeken om schuldverlichting. Het mocht niet baten. De boodschapper Varoufakis moest zelfs het veld ruimen. Behalve een persoonlijk drama is dit ook een drama voor de democratie, want de stem van het volk moet buigen voor de macht van het geld.   

Bron: artikel Jesse Freriks van De Correspondent dd 11 mei 2016 en boek historicus John Levandis.

Botte afwijzing van minister Kamp

Wel onderzoek naar pensioenen!.

Twee door een Kamermeerderheid aangenomen moties verzochten de verantwoordelijke minister Kamp om een onderzoek te verrichten naar de beursprestaties van pensioenfondsen en de terugstortingen van pensioenfondsen aan bedrijven gedurende de afgelopen 10 jaar.
Deze week antwoordde minister Kamp de Tweede Kamer dat hij daartoe niet bereid was.
Hij wilde liever vooruit kijken in plaats van naar het verleden en het onderzoek zou een te groot tijdsbeslag vragen van zijn departement !
Is dit in het belang van de samenleving en de pensioengerechtigden in het bijzonder? Of duikt de minister liever niet in de vuile was, omdat een partijgenoot en oud VVD-politicus mogelijk in opspraak komt? Het is bekend dat Ed Nijpels een lucratief baantje heeft gehad in het bestuur van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (nu APG geheten) en niet vanwege zijn financieel economische kennis.

Pensioenfondsen hebben miljarden verloren tijdens de recente financiële en economische crisis. Als gevolg daarvan is de dekkingsgraad flink gezakt en zijn pensioenen bevroren en gaan de premies waarschijnlijk omhoog en krijgen wij pas later ons pensioen. De pensioengerechtigden draaien dus op voor de verliezen.
In de gouden jaren toen de pensioenfondsen wel zeer hoge dekkingsgraden behaalden werd zelfs geld teruggesluisd naar bedrijven (en de overheid).
Dankzij een rechtszaak die momenteel loopt in de zogenaamde vastgoedfraude waarbij o.a. twee directeuren van het Philips Pensioenfonds en het Bouwfonds betrokken zijn weten we nu dat er meerdere verdachte vastgoedtransacties zijn geweest waarbij de directeuren zelf veel geld verdiend hebben maar het Philips pensioenfonds zwaar hebben benadeeld. Vastgoedprojecten werden te duur gekocht of te goedkoop verkocht zo blijkt nu ook uit een in opdracht van Philips uitgevoerd onderzoek.
Zo is ook bekend geworden dat Philips rond 2000 een tijdlang zelfs geen pensioenafdrachten hoefde te betalen voor haar werknemers en dat ging om 200 à 250 miljoen euro per jaar. Daarnaast heeft het pensioenfonds in die jaren zelfs geld teruggestort aan Philips ter waarde van 640 miljoen Euro. Dat gebeurde ook bij Unilever en de Rabobank.
Als die onttrekkingen er niet waren geweest zouden veel pensioenfondsen er nu veel beter voorstaan.

Werknemers zijn wel verplicht aangesloten bij een pensioenfonds maar hebben er meestal geen zeggenschap over. Het bestuur ligt in handen van de overkoepelende werkgevers- en werknemersorganisaties (vakbonden). Nieuwe wetgeving is aangenomen om ook gepensioneerden toegang te geven tot het bestuur.

In maart 2010 kwam de Nederlandse Bank al met een vernietigend oordeel over het beleggingsbeleid en de beleggingsstrategie van veel pensioenfondsen. DNB constateert onder meer ‘dat pensioenfondsen geen goed zicht hebben op het eigen vermogen’. Dat is ronduit verbijsterend, omdat de dekkingsgraad wordt vastgesteld juist op basis van dit eigen vermogen en omdat uit die dekkingsgraad weer de indexatie van de pensioenen volgt.

Deze week werd bekend dat de Nederlandse Bank een nieuw onderzoek heeft afgerond naar de deskundigheid van pensioenfondsen. De conclusies zijn ontluisterend!
"De meeste pensioenfondsen hebben niet de kennis in huis om de risico’s van hun beleggingen goed in te schatten en te beheren"! Een groot deel van de pensioenreserves worden uitbesteed aan professionele vermogensbeheerders en de pensioenfondsen zijn niet goed in staat deze partijen te controleren. Vaak rekenen ze hoge kosten en zijn die niet transparant maar verdisconteerd zijn in het beleggingsresultaat.

Bij de pensioenfondsen zelf zijn de beheerskosten vaak heel hoog. Zo moeten goede doelenorganisaties voldoen aan strenge eisen met betrekking tot de uitvoeringskosten om in aanmerking te komen voor een keurmerk en officiële erkenning, waar de pensioenfondsen zeker niet aan voldoen.
Zo ontstond er ook veel commotie toen een actualiteitenprogramma onthulde dat pensioenfondsen (of vermogensbeheerders uit hun naam) belegden in de wapenindustrie en met name fabrikanten van clusterbommen. Sindsdien hebben pensioenfondsen hun beleggingsbeleid aangescherpt.
Dit alles geeft aan dat er veel is mis gegaan bij onze pensioenfondsen en dat uiteindelijk de burger daar de dupe van is. Er is dus alle reden voor een alomvattend en diepgaand onderzoek naar het functioneren van de pensioenfondsen en als de minister dat nu afwijst dan moet de Tweede Kamer zelf een parlementair onderzoek instellen.
Ons pensioengeld is dat zeker waard !