Het kan Anders!

Het artikel verscheen voor het eerst op dit weblog in januari 2012

 

 

 

Zaterdagmiddag (14-01-2012)zijn we met twee bestuursleden en een gemeenteraadslid
naar Nijmegen gereden voor de presentatie van een gemeenschappelijke linkse oproep om de crisis duidelijk anders aan te pakken dan het huidige kabinet. Deze oproep van PvdA, SP en Groen Links heeft men “een ander NL” genoemd. Symbolisch gezien is er natuurlijk geen betere plek dan “de Vereeniging” in de oude “Karl Marx stad”.
In een bomvolle zaal met vele honderden mensen stelde gastvrouw Astrid Joosten de drie aanwezige fractievoorzitters Job Cohen, Jolanda Sap en Emile Roemer meteen allerlei vragen over het programma en de samenwerking. De partijen willen juist nu in de economie investeren in plaats van bezuinigen. De overheid moet juist nu infrastructurele projecten en duurzame energieprojecten opstarten zodat er meer werkgelegenheid ontstaat.
Na een toelichting werden ze opgeroepen om de gemeenschappelijke oproep te bekrachtigen door het zetten van hun handtekening op het grote doek. Jolanda Sap deed dat ook rechtsboven, Job Cohen in het midden en Emile Roemer natuurlijk aan de linkerzijde. Dit werd met luid applaus door de zaal ontvangen.
o

Daarna volgde een muzikale onderbreking verzorgd door de Rappergroep Bl3nder met een hoog decibelgehalte. Vervolgens kwam columnist Pieter Hilhorst aan het woord, die een pleidooi hield om zelf actief te worden en onze democratie weer op te eisen. De democratie handelt wel namens ons maar vooral ook buiten ons om. We hebben een nieuw sociaal contract nodig waarbij de democratie weer ván het volk, dóór het volk en vóór het volk is. De overheid wordt nu vaak ervaren als afstandelijk en bureaucratisch en de instellingen van de overheid maken mensen machteloos. Hilhorst gaf als positief voorbeeld het Broodfonds, waarbij zzp’ers bij ziekte een uitkering krijgen van hun collega’s.

Hierna hield Emile Roemer zijn nieuwjaarstoespraak. Emile benadrukte dat de linkse samenwerking niet vandaag pas begon. Bij meerdere acties en manifestaties de laatste tijd zijn de linkse partijen al gezamenlijk opgetrokken om een vuist te maken tegen het huidige kabinet.

De drie fractievoorzitters zijn ook net terug van een kort bezoek aan de provincie Kunduz in Afghanistan om zich ter plekke te laten informeren over de politiemissie.
Nu zien we dat juist de rechtse partijen in korte tijd veel afbreken aan sociale voorzieningen en regelingen waar bijna 100 jaar door linkse partijen voor is gestreden. Dat moet gaan veranderen en daar is een linkse samenwerking hard voor nodig. Samen moeten we een vuist maken voor een socialer beleid. Roemer haalde ook de drie leiders van de schoonmakers-stakingsactie op het podium om ze te bevragen over het verloop van de acties. Ron Meyer (FNV-bondgenoten) was strijdlustig en gelooft in een goede afloop want de eisen zijn realistisch. Hij riep de fractieleiders op om eens te proberen een toilet schoon te maken in 90 seconden. Dat is namelijk de huidige norm.
Aanstaande donderdag volgt een nieuwe schoonmakers-actie in Rotterdam getiteld “Mars voor respect”. Roemer heeft meteen aangegeven hierbij ook aanwezig te zullen zijn.

Vervolgens zorgde Nathalie Baartman voor een luchtige sketch. Haar twentse accent zorgde voor een humoristische toon maar de voorbeelden hadden een duidelijke boodschap. Ze eindigde met een column over de zwarte prins, verwijzend naar het bekende verhaal van Le Petit Prince. De zwarte prins bleek de jonge asielzoeker Mauro te zijn, die van het huidige kabinet terug moest naar Angola. Voorlopig mag hij nog blijven met een studievisum. Mauro vroeg politici om hun hart te laten spreken!


Jolanda Sap deed in haar nieuwjaarstoespraak ook een oproep aan het publiek om de petitie te tekenen die momenteel op Internet staat en al 97.000 ondertekenaars heeft. De petitie roept de regering op om het beleid te wijzigen zodat jongeren die al langer in Nederland verblijven gaan vallen onder een pardonregeling (zie http://www.kinderpardon.nu/petitie.php ).
Sap was hoopvol omdat er meer signalen zijn dat het huidige kabinet snel zou kunnen vallen. Zij memoreerde ook de regeringswisseling in Denemarken. Daar heeft een linkse meerderheid de regering na 10 jaar overgenomen van rechtse partijen met gedoogsteun van een populistische partij.
Daarnaast nodigde Sap D’66 en Christen Unie uit om zich ook aan te sluiten bij deze linkse oproep.
Ze sloot af met een oproep voor een socialer en groener Nederland.

Daarna volgde nog een betoog van wetenschapsjournalist Govert Schilling , die zich afvroeg waar het massale protest blijft van de bevolking tegen de huidige economische en mondiale crisis.
Zanger/gitarist Jan Rot zorgde voor een muzikaal intermezzo. Hij bracht een speciale aubade aan Jolanda Sap en vertolkte een Nederlandse versie van het bekende liedje “This land is your Land”van Woody Guthrie, dat luidkeels werd meegezongen door de aanwezigen.

Als laatste kwam Job Cohen met zijn toespraak die, weliswaar afgelezen van papier, indruk maakte in de opsommingen en vergelijkingen. Het kan anders in deze crisis en dat is slechts een kwestie van de juiste keuzes. Het gaat juist nu om “werk, werk en werk”! Daarnaast uiteraard goede zorg en onderwijs, zeker voor de allerzwaksten.
Aan het publiek heeft het niet gelegen, want die ondersteunde de boodschap met luid applaus.
Moge het aanwezige enthousiasme nog lang naklinken en tot veranderingen leiden in de politiek.
Op naar een linkse samenwerking en hopelijk regering.

Een ander Europa en een andere economie.

  Het artikel verscheen voor het eerst op dit weblog in januari 2012

 

 

 

Europa en de Crisis: een boekbespreking

In de reeks “Europa in de praktijk” zijn recentelijk weer een aantal publicaties verschenen waaronder deze kleine, eenvoudig geschreven brochure van veertig bladzijden. De reeks is betaald met geld uit het Europafonds en is bedoeld om maatschappelijke organisaties de kans te geven de burgers te informeren over Europa. Slechts 2% van het budget komt terecht bij organisaties die kritisch staan tegenover Europa en daaraan hebben we deze reeks te danken.

Deze brochure is samengesteld door het IIRE en comité Ander Europa.

Het IIRE (voluit International Institute for Research and Education) is een onderzoeksinstituut voor activisten en onderzoekers uit de hele wereld. Zij organiseren ook cursussen, seminars en discussiebijeenkomsten. Dit instituut werd in 1981 opgericht door de marxistische econoom Ernest Mandel en heeft zijn hoofdvestiging in Amsterdam en sinds kort ook vestigingen in Manilla en Islamabad.

Het marxistische gedachtegoed kun je ook een beetje proeven in de publicatie door het veelvuldig gebruik van het woord kapitalistische economie. In wetenschappelijke literatuur en in de moderne media gebruikt men eerder termen als neoliberalisme, deregulering van het financiële systeem of globalisering als verklaringen voor de crisis. Deze begrippen komen ook hier en daar in de brochure terug.

De oorzaak voor de huidige crisis is volgens het boekje de kapitalistische economie zo kunnen we lezen op blz 7. Dit (kapitalistische) systeem dat streeft naar groei en winst leidt tegelijkertijd tot instabiliteit met conjunctuurcycli als gevolg en daarnaast uitputting van natuurlijke hulpbronnen en vernietiging van het milieu .

Zij pleiten dan ook voor een economisch systeem dat zou moeten draaien om duurzaamheid in plaats van winst en het voorzien in elementaire behoeften. Met deze aanbeveling ben ik het volledig eens al is de boosdoener niet het winst maken op zich, want dat hoort automatisch bij ondernemen.

De oorzaken zijn veel complexer en laat zich eerder verklaren door deregulering, de vrije marktideologie, de globalisering en de eigendomsverhoudingen die de rijken en kapitaalverschaffers steeds meer bevoordelen.

Comité Ander Europa is de andere organisatie die heeft meegewerkt aan deze brochure. Dat instituut is ontstaan uit de campagne tegen de Europese grondwet bij het referendum in 2005.

Zij willen een visie op een ander (socialer) Europa ontwikkelen en publiceren regelmatig en organiseren ook discussiebijeenkomsten.

Ondanks de eerdere kritiek over de verklaring van de crisis is de brochure er wel heel goed in geslaagd om voor de gemiddelde burger duidelijk en eenvoudig te beschrijven hoe de crisis in Europa is ontstaan en zich heeft ontwikkeld. Daarbij maken ze bewust geen gebruik van literatuur of voetnoten en ook geen ingewikkelde economische of financiële begrippen.

De verschillende hoofdstukjes zijn:

- Steeds weer een crisis.

- Van verzorgingsstaat naar neoliberalisme.

- De Europese crisis en de Euro.

- Hoe Europa op de crisis reageerde en eindigt met

- Een andere economie, een ander Europa.

In het hoofdstukje Europa en de Euro staat ook duidelijk te lezen dat de invoering van de Euro een brug te ver was, omdat er geen gemeenschappelijke Europese economische en fiscale politiek bestaat. Dan is het vragen om moeilijkheden zoals we nu kunnen zien in de zuidelijke landen Portugal, Italië, Griekenland en Spanje (ook wel denigrerend de PIGS genoemd). Achteraf hebben de verantwoordelijken van toen zoals minister Gerrit Zalm en staatsecretaris Vermeent dat ook ruiterlijk toegegeven.

Terugkijkend waren er toen ook al critici. Zo wordt een artikel uit de Volkskrant van 13 februari 1997 aangehaald waarin 70 economen een linkse kritiek schreven op de invoering van de Euro en EMU (Europese monetaire unie). Achteraf blijkt dat zij gelijk hadden.

Strengere begrotingsregels, meer schulden genereren(via ESF of ESM), de aanpak van het IMF en nog meer onderlinge concurrentie zullen geen fundamentele oplossing brengen voor de crisis zo wordt in het boekje duidelijk gemaakt. De auteur kwalificeren de huidige aanpak van de crisis door de Eurolanden als onvoldoende en onzinnig. Dat strookt ook met de visie van de SP over de aanpak van de Europese crisis. We hebben juist meer Europese democratie nodig in plaats van meer Europese (financiële) technocraten. Die laatste groep hebben de touwtjes strak in handen in Griekenland en Italië.

De meest bedenkelijke mythe die bij de Europese leiders bestaat is dat de schulden de oorzaak zijn van de crisis! Men vergeet kennelijk dat de schulden van landen vooral ontstonden door slecht financieel beleid van overheden en de financiële hulp aan banken die gered moesten worden.

We hebben kortom een ander (socialer en democratischer) Europa nodig en een andere economie die op een duurzame, groene en eerlijke manier voorziet in de menselijke levensbehoeften.

Niet gericht op groei maar op welzijn, samenwerking en solidariteit.

Daarvoor zullen we moeten strijden zoals ook in Noord Afrikaanse landen is gebeurd (tijdens de Arabische Lente) en bij manifestaties van de wereldwijde Occupybeweging.

Samenvattend is dit boekje een aanrader voor iedereen die wil begrijpen wat er momenteel in Europa aan de hand is. Het is met name een aanrader voor middelbare scholieren en studenten voor de vakken economie, politicologie en maatschappijleer.

P.S. De brochure is gratis te downloaden via

http://www.andereuropa.org/publicaties/ 

 

Occupy moet eisen stellen

Het artikel verscheen voor het eerst op dit weblog in november 2011















De overheid moet het kapitalisme redden!

Zo luidde de titel boven het artikel van de econoom Robert Reich in de NRC van 9 nov. j.l. Illustratief daarbij was een foto waarbij hij de Occupybeweging in Los Angeles een hart onder de riem stak Hij heeft gelijk. In veel boeken die recentelijk zijn verschenen, waaronder die van Hans Achterhuis en Maarten van Rossem, is overduidelijk aangetoond dat het neo-liberalisme een utopie is ! De onzichtbare hand van de markt heeft niet gewerkt omdat er partijen en groepen zijn die het vrije handelssysteem voor eigen gewin hebben gebruikt.
Dat is de 1% (bankiers en industriëlen) die de samenleving (de andere 99%) steeds verder naar de afgrond drukt. We zien het nu in vele landen en in Seattle 1999 kwam het tot een eerste uitbarsting van een groep die zich “andersglobalisten” noemden en nu hebben we de wereldwijde occupybeweging . Zij brengen het grote ongenoegen tot uitdrukking en wensen veranderingen. Terecht en dat kan ook als zij richting de politiek hun eisen stellen.























Ruim 90% van de bevolking wil een sociale, rechtvaardige en democratische samenleving.
Occupy Nederland (gesteund door de meerderheid van de bevolking) moet drie duidelijke, realiseerbare eisen stellen:

1.De invoering van een maximuminkomen (Balkenendenorm) maar voor de gehele bevolking. Dus ook specialisten, kunstenaars, sporters, professoren en ondernemers.
Inkomens de erover heen gaan worden 100% wegbelast.
De heilzame werking van deze maximumgrens zal iedereen verbazen. Opeens draait
het dan niet meer om meer geld te verdienen maar gewoon je werk (goed) doen.

2.De invoering van de Tinbergennorm. Econometrist Jan Tinbergen heeft al in 1970 berekend dat het verschil tussen het hoogste en laagste inkomen in een samenleving niet meer moet zijn dan factor 7. Hij is de enige Nederlandse econoom die de Nobelprijs ooit won. De Engelse wetenschappers Wilkinson & Pickett (The spirit level) hebben in een recente gedegen studie de enorme maatschappelijke voordelen van een beperkte inkomensongelijkheid opnieuw aangetoond.

3.De geldschepping moet in handen komen van de overheid, zo staat het ook in de
Amerikaanse grondwet al is de praktijk anders. Nu hebben private banken
waaronder de FED, de BIS en de Nederlandse bank o.a. dit monopolie met alle
gevolgen van dien. Zij verdienen enorme bedragen door iedereen (personen, bedrijven
en overheden) op te zadelen met schulden tegen hoge rentes. Dat is niet nodig als de
overheid haar verantwoordelijkheid neemt. De staatsbank van Noord Dakota bewijst
dat het kan. Geld is per slot van rekening de brandstof van de hele samenleving.
De politiek moet de signalen serieus nemen en werkelijk luisteren naar de 99% meerderheid opdat het parlement en de senaat deze maatregelen snel doorvoeren.
Als deze eisen worden ingewilligd door het in wetgeving om te zetten kan Nederland (en ook Europa als ze hetzelfde doen) een begin maken met de opbouw van een sociale democratische en duurzame samenleving. Onder deze randvoorwaarden kan het bedrijfsleven, het onderwijs, de wetenschap en de kunst zich naar haar eigen kwaliteit ontwikkelen, niet gehinderd door perverse financiële prikkels.
 

Protest tegen financiële systeem

Het artikel is voor het eerst geplaatst op dit weblog  in oktober 2011

15 Oktober vreedzame protestactie #OccupyDenHaag

Hieronder een ingekorte tekst van schrijver Geert Kimpen, die vandaag ook op de Niburu website stond. Het verwoordt wat veel mensen momenteel ervaren.

"Ik weet niet hoe het u vergaat, maar met verbijstering volg ik het financiële nieuws op radio, tv en in de kranten.
Voor het eerst in mijn leven heb ik een soort van onderbuik gevoel over een mondiale crisis die zijn weerga niet kent.
Ik ben geen doemdenker, geen Maya-adept die denkt dat er in 2012 allemaal schokkende zaken gaan gebeuren, geen complot-aanhanger. Maar het slechte nieuws dat onafgebroken over ons heen dondert, boezemt me angst in.
Dat bedrijven failliet kunnen gaan, lijkt me evident. Dat banken omver kegelen, vond ik erg schokkend maar is inmiddels eigenlijk al vertrouwd nieuws geworden. Maar dat nu ook landen op het punt staan in te storten, vind ik huiveringwekkend. Geen landen in Afrika, noch in Zuid-Amerika, nee, hier vlakbij, bondgenoten in onze Europese Unie.
Ik zie de zenuwachtigheid in de ogen van onze politieke leiders, die nog nauwelijks hun natuurlijke kalmte en zelfvertrouwen kunnen bewaren. Ik neem notitie van de vele geheime tops die plaatsvinden en waarvan niemand weet wat er precies bedisseld wordt. Ik onderga gelaten de ene afkondiging na de andere van op til staande bezuinigingen, donkere prognoses, en net als ieder ander, heb ik nog geen flauw idee welke impact al deze rampspoed op jouw of mijn leven concreet zal hebben.
Het enige dat ik wel weet, of voel, is een onbehaaglijk gevoel van ongelooflijk opgelicht te zijn. Een soort onmachtige kwaadheid van genaaid te zijn door een financieel systeem dat dol is gedraaid waarvan jij en ik niet de voordelen genoten, maar nu wel de rekening van moeten betalen.
Miljarden vliegen ons om de oren als grootheden die niemand meer kan vatten. Niemand begrijpt hoe soms in een weekend tijd, met druk overleg op geheime locaties, enkele miljarden gevonden kunnen worden om een bank overeind te houden. Hoe het mogelijk is dat we blijkbaar wel miljarden 'ergens op een rekening' hebben staan om Griekenland te redden. Maar hoe onverbiddelijk anderzijds onze leiders beweren dat we moeten bezuinigen op alles wat voor ons mensen lief en noodzakelijk is.
Hoe kunnen we begrijpen dat er miljarden naar andere banken en landen gesluisd worden, en dat voor alles waarvoor wij dachten belastingen te betalen, ons pensioen, onze zorgkosten, ons onderwijs, steeds minder en minder geld is?
Maar het meest verbijsterd nog ben ik door ons stilzwijgen. Gelaten zitten we als konijnen in de enorme gloeilamp van onze televisie te kijken. Alsof we gehypnotiseerd zijn. Lamgeslagen, monddood gemaakt. Versuft door brood en spelen.
Wij hebben de crisis toch niet veroorzaakt? Wij hebben toch geen misdadige financiële producten bedacht die ons deden geloven dat ze onze winst zouden verdriedubbelen, maar gebaseerd waren op lucht, en alleen enkele bankiers en aandeelhouders steenrijk maakten? Wij hebben toch geen onverantwoorde hypotheken verschaft? Wij hebben toch niet betoogd dat we perse de euro wilden? Wij hebben ons toch niet verrijkt met exuberante bonussen waarvan je meerdere dorpen een jaar lang zou kunnen onderhouden?
Maar toch ondergaan we het apathisch. We komen niet de straat op. Niet voor onszelf, noch voor onze kinderen, en al helemaal niet voor de miljoenen mensen in de Hoorn van Afrika die op dit moment sterven van honger en dorst. We gedragen ons als onmachtigen. We begrijpen in het beste geval dat we gemanipuleerd worden. Dat wij onrechtmatig rekeningen moeten betalen van zaken waar we niet om gevraagd hebben. Dat al onze inspanningen om iets van ons eigen leven te maken, ontmoedigd worden, belast, en we verpulverd worden onder deprimerend makend nieuws. We verschuilen ons in onze huizen en slikken als makke schapen dat er geen geld meer is voor de zwaksten in onze samenleving, en gaan haast geloven dat ontwikkelingshulp weggesmeten geld is. We verschuilen ons onder ons warme dekbed en hopen dat de storm wel zal overwaaien en dat de schade voor ons eigen leven wel zal meevallen.
Waarom zeggen we niet collectief "nee"? Waarom nemen we geen voorbeeld aan de volkeren in Tunesië en Egypte, die het ook niet langer pikten, en net zolang de straat opgingen, tot hun leiders met pek en veren verjaagd werden? Is het omdat we Rutte zo'n sympathiek joch vinden? Dat we denken dat zo'n gestudeerde jongen het wel beter zal weten dan ons eigen gezonde verstand?
Wij zijn vergeten dat geld gebaseerd is op geloof. Geld an sich is niets waard. Ja, vroeger nog wel, toen we een goudstandaard hadden, waarbij het geld een symbolische weergave was van de goudvoorraad. Het was een simpel en briljant geldsysteem, door niemand minder dan door het grote genie Isaac Newton bedacht. Nu is geld precies dat waard waarvan wij bereid zijn te geloven dat het waard is. Al die miljarden waar onze leiders mee goochelen, bestaan immers niet. Het is een pure virtuele werkelijkheid die geen enkele grondslag meer heeft in de werkelijke wereld. De Fed, in Amerika, drukt dollars tegen de klippen op, zonder enig gevoel voor realiteit. Of tenminste zonder gevoel voor onze realiteit. Onlangs ontdekte ik tot mijn verbijstering dat de Fed niet de centrale bank is van Amerika, maar een privé bank, die de privé belangen van zijn eigenaren dient. Naar verluidt een groepje steenrijke families die de hele wereldeconomie in handen hebben en gijzelen.
En dat kan alleen maar, zolang wij bereid zijn te geloven in de enorme leugen die geld is geworden. In werkelijkheid zijn het enkel cijfers in een computer. Cijfers die van het ene moment op het andere gewist kunnen worden. Cijfers die enkel waardeloze briefjes papier vertegenwoordigen, maar geen werkelijke waarden meer in de wereld. Een enorme luchtballon die ontzettend op knappen staat.
En de enigen die deze waanzin een halt kunnen toeroepen, zijn wij. Onze politici, onze bankiers en onze mega-ondernemingen vechten krampachtig om dit logge onbegrijpelijke vehikel in stand te houden. Deze oude manier van denken waarbij wij mensen een massale veestapel zijn die gemolken worden door een kleine elite die er alles aan gelegen is hun fortuin en macht te beschermen.
Wanneer wij eenvoudigweg besluiten dat we niet langer geloven in dit corrupte systeem, dat we de leugen doorprikken dat alleen een mondiale economie, schaalvergroting, een gemeenschappelijke munt ons verlichting zou brengen, dat wij eenvoudigweg besluiten dat we niet langer geloven in dit geldsysteem, dan stort het in elkaar. Natuurlijk zal dat een enorme puinhoop zijn. Maar de dingen die werkelijk wat waard zijn, zoals ons dagelijks brood en ons drinken, die zullen weer naar waarde gewaardeerd worden, en niet de schimmige manipulaties van snelle jongens in vlotte pakken die ons met verdeel en heersdenken in het gareel houden.
Het wordt tijd dat we een nieuwe munt durven te omarmen, gebaseerd op werkelijke waarde en we de kettingen van de rente afgooien en verbieden. Want dat rente een virtueel monster is dat alleen maar groter en verschrikkelijker wordt, dat moeten we op zijn minst nu toch wel geleerd hebben.
We moeten de moed hebben om opnieuw te beginnen. De moed hebben om in te zien dat we belazerd worden. En dat het geen excuus is dat we het zogenaamd niet meer snappen, omdat men het bewust allemaal zo ingewikkeld en complex voorstelt. In wezen is het natuurlijk ongelooflijk simpel. Ieder kind snapt het. Als het 1 euro zakgeld krijgt, kan het wel een snoepje kopen, maar niet een fiets. Zo simpel is het.
Laten we massaal de straat op gaan. Dag na dag na dag. Net zoals in het Midden-Oosten. Net zolang tot het gezonde verstand weer regeert. Laat ons excuus naar komende generaties niet zijn: "Wir haben es nicht gewust". Want we staan er nu allemaal bij, en we kijken er naar. We worden geregeerd door angst. Maar angst is slechts voor één ding bang. dat wij niet langer bang voor hem zullen zijn". Aldus schrijver Geert Kimpen.


In de VS zijn de #occupywallstreet protesten ontstaan op 17 september. Zij protesteren voor vrijheid en gelijkheid voor de 99% en kijken daarbij naar Wall Street. De 99% dient niet alleen een eerlijk aandeel te krijgen in de rijkdommen van de wereld, maar ook een gelijk beslissingsrecht te hebben.
Ondertussen hebben vele duizenden Amerikanen op woensdag 5 oktober een protestmars gehouden door het financiële district van New York. Het was de grootste actie in de twee weken durende protesten tegen de sociale ongelijkheid, de bankenreddingen en de grote invloed van het bedrijfsleven op de politiek.

In Nederland is nu #OccupyDenHaag opgezet en dat is een actie in samenwerking met de #globalchange en #occupytogether. Voor 15 oktober aanstaande staan er wereldwijd #occupy-demonstraties gepland.
In Nederland wordt op die dag vanaf 12.00 uur het Binnenhof in Den Haag bezet.
Het is tijd voor een vreedzame revolutie !

Troonrede of Trendrede?

Het artikel is voor het eerst geplaatst op dit weblog  in september 2011

2012 het jaar van de Verbinding !

Van politici verwacht je dat zij een overkoepelende visie hebben op de samenleving en ontwikkelingen daarbinnen en daarop hun toekomstige beleid afstemmen.
In deze crisistijd lijkt het echter overal kommer en kwel. Het gaat momenteel alleen nog maar over bezuinigingen, het overheidshuishoudboekje op orde brengen en de economie weer laten groeien.
Een inspirerend toekomstbeeld vinden we ook niet terug in de Troonrede die de Koningin jaarlijks uitspreekt maar wordt opgesteld door de Minister president en dit jaar dus Mark Rutte van de VVD. Hij verweet zijn voorganger Balkenende in eerdere troonredes ook dat ze weinig inspirerend waren. De troonrede van Rutte is echter van hetzelfde laken een pak.


Gelukkig hebben we daarnaast de Trendrede en die is wel zeer inspirerend.
Voor de tweede keer heeft een groep van elf trendwatchers het initiatief genomen om hun actuele visie uit te dragen. Het zijn Christine Boland, Tony Bosma, Marcel Bullinga, Goos Eilander, Tom Kniesmeijer, Richard Lamb, Norbert Mirani, Carl Rohde, Hilde Roothart, Ronald van den Hoff en Marie-Lou Witmer die ons dit cadeau geven. In een document van elf bladzijde tekst geven zij ons een goed beeld van de huidige gang van zaken en zoeken vooral naar lichtpuntjes en ontwikkelingspatronen. Zij geven vele voorbeelden die bij het grote publiek waarschijnlijk nauwelijks bekend zijn. Het nadeel daarvan is dat zij geen bronverwijzing of volledige vermelding gebruiken.

De auteurs kennen hun klassieken en gebruiken een citaat uit het boek “Scheeps-jongens van Bontekoe” van Johan Fabricius: ”Dat we kerels van stavast moeten zijn, van één zin en van één hart”! In deze onzekere en angstige tijden een prima oproep aan burgers om af te gaan op zijn/haar innerlijk kompas.

Een mooi stuk gaat ook over cirkels van vertrouwen, waarbij Nederland een levend laboratorium voor de rest van de wereld zou kunnen zijn. "We kunnen creatief denken, durven te spelen en te delen"! Dat zijn allemaal eigenschappen om een flinke stap vooruit te zetten. "We zijn een land van flexibilteit en kleinschaligheid en daarin schuilt onze kracht".
Er staat ook prachtig proza in zoals de zin: “ We hebben menselijkheid, troost en schoonheid nog om de woedevulkaan tot bedaren te brengen” of ”de creatieve geesten met een sterk intern anker, die geen muren optrekken maar verbindingen leggen”. Het is niet moeilijk om te duiden wie of wat de schrijvers hier bedoelen.

Het jaar 2012 zou het Jaar van de Verbinding kunnen worden volgens de auteurs:
“…als mensen durven uit te gaan van de toekomstpotentie…, vernieuwing koesteren en voeden zodat deze de kans krijgt boven… de kille kleibodem uit te komen”.
Al met al een echter aanrader. Voor de volledige tekst zie http://www.scribd.com/doc/64816510/TrendRede-2012

Toch een plutocratentax ?

Het artikel is voor het eerst geplaatst op dit weblog  in september 2011

Belasting op hogere inkomens.

In het NRC stond deze week een redactioneel artikel met als titel “Liever geen plutocratenheffing” . Het artikel is een reactie op recente oproepen van miljonairs zoals Warren Buffet in de VS en een zestiental personen in Frankrijk om de belastingen voor topverdieners en vermogenden in deze crisistijd juist hoger te maken. De auteur van het NRC artikel noemt dit denigrerend een rijkeluisheffing en noemt het symboolpolitiek en niet de oplossing van de crisis.

Inderdaad is dat niet de oplossing van de crisis, maar het geeft de bevolking wel het idee dat iedereen meebetaalt aan de crisis en niet alleen de ambtenaren en de gewone werkende bevolking die hun besteedbaar inkomen zien dalen, hun pensioenen zien verdampen en de inkomensongelijkheid zien toenemen.
In Frankrijk heeft de regering wel meteen een voorstel ingediend om de inkomstenbelasting boven de € 500.000 met 3% te verhogen. In Italië en Spanje overweegt men dit ook. In Frankrijk spreekt men pas van hoge inkomens vanaf een half miljoen Euro! In de VS spreekt Obama van hoge inkomens vanaf $ 200.000!

In Engeland kwam meteen een reactie van 20 vooraanstaande economen om de huidige voorgestelde inkomstenbelasting van 50% bij inkomens boven de 150.000 ₤ (= € 170.000), juist zou moeten worden afgeschaft, omdat een dergelijke maatregel slecht zou zijn voor de economie en de werkgelegenheid. Rijke mensen investeren meer in de economie is hun redenering, die echter niet op een wetenschappelijk bewijs kan rekenen. Integendeel. De studie van Wilkinson & Pickett (boek : “The Spirit Level”) toont juist aan dat een kleinere inkomensongelijkheid in een land zeer positieve maatschappelijke en sociale gevolgen heeft.
Het is dus niet alleen een stokpaardje of hobby van linkse politieke partijen en populisten om de hogere inkomens zwaarder te belasten. Ook Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen heeft in vele economische studies al in de jaren 70 van de vorige eeuw gepleit voor een kleine inkomensongelijkheid (Tinbergennorm).

Premier Rutte zei in een reactie dat het voor Nederland niet nodig is want wij hebben al een hoge belastingvoet van 52% bij een belastbaar inkomen boven de € 55.000,-.
De huidige regering wil toch de inkomensvoet voor het maximum tarief verlagen zodat mensen al eerder onder de hoogste categorie vallen.
Dat is inderdaad fors vergeleken met de inkomstenbelasting in andere Europese landen. Heel opvallend is echter niet alleen de hoogte van het percentage die in Europa varieert van soms 30, 40 en dus bij ons dus 52% !
Belangrijk is vooral ook vanaf welk inkomensniveau. De hogere inkomensgrens van € 1,7 ton (GB), $ 2 ton (VS) of € 5 ton( Frankrijk) tegenover een halve ton Euro in Nederland. In Nederland kennen we de Balkenendenorm waarbij het salaris van de minister president (het zwaarste ambt ) als maximum geldt voor alle topsalarissen in de publieke sector. Dus rond de € 200.000 zien wij als maximale grens.
Een maximum tarief van 52% bij een belastbaar inkomen van een halve ton is wel een grote aanslag! Een hoger opgeleide leraar, ambtenaar of zelfstandige komt hierin al gauw terecht. Netto hou je procentueel hetzelfde over bij een inkomen van € 50.000,
€ 500.000 of € 5.000.000,- maar absoluut gezien praat je over enorme verschillen!

De midden inkomens worden in Nederland veel te zwaar belast en daarom zou de hoge inkomensgrens in Nederland juist naar € 100.000 moeten gaan voordat het 52% tarief geldig is. Dat geld kan gemakkelijk gehaald worden bij de hoogste inkomenscategorie vanaf € 1 ton die onder het nieuwe tarief van 55 % valt. Dat zou pas echt rechtvaardig zijn.
Daarnaast zou de vermogens- en erfrechtbelasting ook veel progressiever mogen zijn.
Een jaarlijkse vermogensheffing van 4% op kleine spaarsaldi is een zware premie maar niet voor hoge spaarvermogens.

We vergeten daarnaast vaak dat de rijken onnodig aanspraak kunnen maken op alle sociale regelingen van AOW, kinderbijslag en hypotheekrente aftrek. Onroerend goedmiljonair Jan Mens vertelde bij Knevel & van de Brink dat dat echt onnodig was!

Verder is het zo dat de afdrachten voor de meeste sociale premies een inkomensgrens hebben. De hogere inkomens hoeven deze sociale premies niet eens te betalen en de lagere en middeninkomens moeten dit wel.
Een verschuiving van belastingen waardoor minder inkomsten- en vermogensbelastingen en meer consumentenbelastingen (zoals BTW, benzine-, alcohol- en tabaksaccijnzen) zou ook te prefereren zijn.
Het belastingstelsel kan dus wel veel beter en rechtvaardiger, zoals oud-hoogleraar fiscaal recht Dieter Brüll al decennia geleden beweerde.

Update 2020
Tijdens het World Economic Forum in Davos in februari 2020 werd een open brief besproken van een groep multimiljonairs, die zich de Patriottistische  Miljonairs noemen. Deze groep van 121 personen waaronder ook de voormalig Unilever topman Paul Polman roept de politiek wereldwijd op om een hógere belasting voor de rijken in te voeren. Vorig jaar maakte de Nederlander Rutger Bregman veel furore met zijn publieke oproep voor een tax-reform.  Dat zou het belangrijkste onderwerp moeten zijn. De Franse president Macron en de Amerikaanse minister van Financiën hebben ook  een voorstel besproken van een algemene wereldwijde winstbelasting om te voorkomen dat multinationale ondernemingen vertrekken naar landen met de laagste belastingvoet. Het besef en belang wordt nu wel onderkend, maar voordat dit ingevoerd zal zijn is er nog een lange weg te gaan. Laten we daarom toch maar beginnen in afzonderlijke welwillende landen.   

Ruim een eeuw Socialistische Politiek

Het artikel is voor het eerst geplaatst op dit weblog  in augustus 2011

LINKS van Sjaak van der Velden:
Een Boekbespreking

Dit in 2010 verschenen boekje bij uitgeverij Aksant, geeft een gedegen historische beschrijving van bijna 130 jaar socialistische politiek in Nederland. Deze nieuwe uitgave is een geactualiseerde versie van zijn eerdere boek “Van SDB tot SP ”.
De auteur is zelf lid van de SP al vanaf 1972 en actief als publicist ook voor het Wetenschappelijk SP-tijdschrift Spanning.

Het is onmogelijk een goede samenvatting te geven van alle historische feiten en omstandigheden van al die verschillende socialistische partijen die in Nederland een politieke rol hebben vervuld.
Als je het boek gelezen hebt raak je er wel diep van doordrongen hoeveel strijd er in ruim een eeuw tijd geleverd is. Een strijd tegen de gevestigde orde, tegen de overheid en tegen de kerken. Toch heeft deze jarenlange democratische strijd vele sociale verworvenheden opgeleverd waar we trots op mogen zijn. Een achturige werkdag, een minimumloon, een pensioen en velerlei sociale wetgeving zijn het resultaat geweest.
Daarnaast is er ook een felle onderlinge strijd geweest over principes en doelstellingen tussen dogmatici en pragmatici, tussen democratisch en anarchistisch ingestelde partijen, tussen pacifistische en marxistische, tussen trotskistische en maoïstische groepen, tussen arbeiders groepen en intellectuelen. Deze strijd was meestal niet vruchtbaar en verdeelde ook mensen en groepen.

Van der Velden geeft wel handige tijdsbalken en een soort van stamboom om zichtbaar te maken hoe sommige partijen weer afsplitsingen waren van andere partijen.
Achter in het boek geeft van der Velden ook de cijfers van de ledenaantallen van de verschillende partijen en het aantal socialistische Kamerzetels vanaf 1888.
Dat laat duidelijk zien dat het socialisme ondanks wat krimpbewegingen toch steeds populairder wordt en in 2006 het grootste aantal zetels ooit behaalde. Het werden er 65 van de in totaal 150 Kamerzetels verdeeld over Groen Links (7), de SP (25) en 33 voor de PvdA
Datzelfde zien we ook terug bij het aantal leden. In 2010 waren er in totaal bijna 122.000 mensen lid van Groen Links, PvdA of SP. Dat zijn er echter veel minder dan in de hoogtijdagen van de PvdA. Die had in zes verschillende jaren tussen 1956 en 1965 alleen al meer dan 140.000 leden. Er zijn dus zeker nog groeimogelijkheden.

Zo is het maar bij weinig mensen bekend dat de huidige VVD een afsplitsing is van de PvdA. In 1948 traden een aantal liberale democraten uit de PvdA en richten een nieuwe partij op namelijk de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
De PvdA is opgericht in 1946 door personen die al eerder in de sociaal democratische arbeiderspartij (SDAP) prominent actief waren. De PvdA zou een nieuwe brede volkspartij moeten worden met socialistische beginselen maar zonder klassenstrijd.

De partij Groen Links is in 1989 ontstaan uit een samengaan van PPR (Politieke Partij Radicalen), PSP (Pacifistisch Socialistische Partij), CPN (Communistische Partij Nederland) en EVP(Evangelische Volkspartij). Op dit moment kun je bij Groen Links niet meer van een socialistische partij spreken maar eerder van een groene, liberale partij.

De huidige Socialistische Partij (eerder nog als Socialitiese Partij geschreven) is in 1972 ontstaan uit een aantal splintergroeperingen zoals Marxistisch –Leninistisch Centrum Nederland (MLCN) en de Marxistisch Leninistische Partij Nederland (MLPN). De eerste veranderde haar naam in KEN (Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland). Uit de KEN ontstond weer een afsplitsing die zich Kommunistiese Partij Nederland (KPN – ML). De toevoeging stond voor Marxistisch-Leninistisch. De KPN-ML veranderde haar naam in 1972 in SP.
Een gedetailleerdere beschrijving van de SP-ontstaansgeschiedenis is te lezen in het boek van Kees Slager; “Het geheim van Oss”. In de ruim vier decennia dat de SP nu actief is heeft zij zich tot een brede socialistische partij ontwikkeld met een groot ledenaantal en vele actieve afdelingen. Via buurtonderzoeken en ludieke acties probeert zij dicht bij de burger en arbeider te staan, de media te halen en via het democratisch bestel sociale veranderingen te bewerkstelligen. De SP is actief in de gemeentelijke, provinciale en in de landelijke politiek.

Dit boek is een aanrader voor elke linkse burger om je bewust te worden van de roerige socialistische geschiedenis in Nederland, maar ook om hoop te putten voor de toekomst, want alle strijd is niet voor niets geweest!